Straf

DE PESTZUIL (fragment)


In de weilanden bij Juliánov
gingen we vaak liggen tegen de avond,
als de stad in de schemering zonk
en in de zijarm van de rivier
de kikkers begonnen te klagen.

Eens kwam er een jonge zigeunerin bij zitten.
Haar bloesje was halfopen
en ze las ons de hand.
Tegen Halas zei ze:
Je haalt de vijftig niet
Tegen Artus Cerník:
Jij wordt net iets ouder.
Ik wilde mijn toekomst niet horen,
ik was bang.

Ze greep mijn hand
en riep kwaad uit:
Jou wacht een lang leven!

Dat was haar wraak.
Dat was mijn straf.


© Jaroslav Seifert

- uit het Tsjechisch vertaald door Jana Beranová -


Uit: Jaroslav Seifert En vaarwel! Weesp, Agathon, 1985 (2e dr.)

Een applaus

Ze gingen van deur naar deur
als straatverkopers
en boden de dood aan.
Ik schaam me dat ik het heb overleefd.
Vladislav Vancura
schreef zijn grootste gedicht
op de muren van de Pankrác-cel.
En het salvo op het schietterrein
was alleen een donderend applaus
voor zijn leven.

Maar doden waren overal.
Op ijzerdraad van fabrieksmuren,
op stoepranden,
op trappen, het hoofd naar beneden,
op voetsteunen van schoolbanken
op altaartreden en boven riolen.

Ze lagen zoals onze koningen
op graftomben.
En de puinen van hun schoenen
wezen naar de sterren.


© Jaroslav Seifert

Uit: Jaroslav Seifert En vaarwel! Bussum, Agathon, 1984
- vertaald uit het Tsjechisch door Jana Beranová -

Over het nut van een gedicht

EN VAARWEL!

Bij de miljoenen verzen op deze wereld
voegde ik maar een paar strofen.
Ze waren wellicht niet wijzer dan krekelliederen.
Dat weet ik, vergeef me.
Ik eindig al.

Het waren niet de eerste stappen
in het maanstof.
Als ze toch ooit schitterden
was het niet door hun licht.
Ik hield van deze taal.

En zij, die zwijgende lippen
tot beven kon dwingen,
zal makkelijk geliefden tot kussen aansporen
wanneer ze slenteren door het avondrode land,
als de zon langzamer ondergaat
dan in de tropen.

Poëzie was met ons vanaf alle begin.
Zoals beminnen,
zoals honger, zoals pest, zoals oorlog.
Mijn verzen waren soms
verschrikkelijk dwaas.
Maar daarvoor verontschuldig ik me niet.
Ik geloof dat het zoeken naar mooie woorden
beter is
dan doden en moorden.


Jaroslav Seifert


Titelgedicht, uit: Jaroslav Seifert En vaarwel! Bussum, Agathon, 1984
- vert. uit het Tsjechisch: Jana Beranová -

Jaroslav Seifert won in 1984 de Nobelprijs voor de Literatuur.
Van vertaalster en dichteres Jana Beranová is o.a. de tekst voor Amnesty International, die duizenden malen terecht kwam op afffiches :
Als niemand/ luistert/ naar niemand/ vallen er doden/ in plaats van/ woorden