dinsdag 23 augustus 2011
Wit duister
BARBAARSE ODEN II
[BAPBAPEΣ ΩΔEΣ]
Kijk mij daar weer aan de rand van de werkelijkheid
veertig kilometer van Réthymno
met de enkels in de Libische Zee.
Ik scharrel rond
tussen de wasemende rotsen die
meedogenloos de zon vermalen.
Mijn hand strijkt langs je haar dat weeft
aan 't witte duister
van de dag. (De anemonen
een reeks felle bezwaarschriften
van de eeuwigheid, krijgen telkens
nul op het rekest.)
Mijn hand strijkt langs je borst die
in 't genot is van de zee. Je duister
lichaam maakt onlosmakelijk deel uit
van de waarheid.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Barbaarse Oden – vertaling uit het Nieuwgrieks en inleiding:
Marko Fondse en Hero Hokwerda. Groningen, Styx, 1997
maandag 3 januari 2011
Zonder briefje
DOOD IN EXÁRCHIA
[ΘANATOΣ ΣTA EΞAPXEIA]
Men zei me dat je dood was. En ik vind je terug
in 't café triktrak spelend met de levenden.
Je staat vóór zelfs. Draagt ook een das.
Jij die nooit een das droeg.
Nooit naar het plein kwam.
Je altijd opsloot in dat huis
en zwijgend naar buren voorbijgangers loerde.
Ze zeiden dat je dood was. Wie moet ik geloven?
Opeens was je weg, zonder een woord te zeggen.
Zonder ook maar een briefje achter te laten.
Je luiken gesloten. De bel kapot.
De hond ontroostbaar. En het licht uit.
Ben jij 't? Ben jij 't niet? Wie moet ik geloven?
Wat is je stem veranderd.
De anderen zeggen niets. Kijken hoe je speelt.
Kijken hoe je met een glimlach de dobbelstenen werpt.
En maar wint. En maar wint.
Jij die nooit won. Altijd verliezer was.
© Násos Vayenás
* Exárchia: kunstenaars- en studentenwijk in Athene, niet ver van het Nationaal Museum
Oorspr. in Násos Vayenás Marsveld (1974), hier uit:
Aanslag op het zwijgen - zes Griekse dichters (op Poetry International, Rotterdam) -
inleid. en vertal. Hero Hokwerda. Groningen, Chimaira Publishing, 2002
maandag 11 januari 2010
In vlam
CODA
Je lichaam is een stad
die vlam gevat heeft.
Mijn lijf is een hobo die
Vivaldi speelt.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
CODA
Τό σώμα σου είναι μιά πύλη
πού ëχει άρπάξει φωτιά.
Τό σώμα μου είναι gνα öμποε
πού παίζει Βιβάλντι.
woensdag 23 september 2009
Voor de spiegel
VIII
Jij leest de krant. Het laatste nieuws stokoud. Je stem
Vult de kamer met grond. Εn niemand die uitkomst
brengt.
De dag van ijzer. Vierkant. Met stof in de hoeken. Je
lacht.
Εn zet je voor de spiegel οm je ogen οp te maken.
Ik strijk de aarde uit mijn haren.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
VIII
Διαβάζεις έφημερίδα. Οί τελευταίες είδήσεις είναι πανάρ-
χαιες. `Η φωνή σου
Γεμίζει χώμα τό δωμάτιο. Δiν ύnάρχει νά βοηθήσει
xavείς.
'Η μέρα είναι σιδερένια. Τετράγωνη. Μi σxόνη στίς äxρες.
Γελάς
Καί xάθεσαι στόν καθρέφτη νά βάcΠεις τά μάτια σου.
'Εγώ βγάζω τό χώμα άπ' τά μαλλιά.
maandag 7 september 2009
In de ochtendbus
ODE (fragment)
Vaderland is de duistere cel. De muren afgebladderd.
Vaderland is de invalide οp straat. En de afgebroken voet
in het museum.
De dode conducteur in de οchtendbus.
De raaf verbleekt in het zοnlicht. De paardevijg in
het gras.
Het oudje bij de vuilnisbak en de hond οp het kussen.
Vaderland is dit lichaam. De knieën die niets ver-
wachten.
De kerk met de kreupele heilige. De bomen met ge-
hangenen.
De afgetakelde menigten van het leven. De afgetakelde
menigten van de dood.
Het standbeeld van Velestinlís en het standbeeld van
Μavrοkοrdátοs.
Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
donderdag 3 september 2009
Dieper dan de lente
RAPSODIE
De liefde is een seizoen dieper dan de lente
zei je. Zij omsluit ons
als een gracht waaraan ontsnapping
onmogelijk is.
Ik maar zwijgen.
Naar de bomen kijken.
Of beter naar de vogels
in de bomen.
(Vrachtwagens kwamen voorbij).
Toen begon het te waaien
te stormen.
Te regenen ook.
De vogels wisselden
de hele tijd van tak.
De zon brak weer door.
Een mooie rode zon
die scheen als eerst.
Die bescheen wat er is.
Precies wat er is.
Niet méér.
Niet minder.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
zondag 23 augustus 2009
Opalen oorbellen
Aan de waslijn met kleren op het terras.
Aan de vrouwen van de oude schilders (echte en fantastische).
Aan hen die in het algemeen verloren, vergeten, verraden
zijn. Aan sommige moordenaars. Aan de mooie
studente met de mauve
opalen oorbellen. (Schitterend schreed ik voort
in de nacht. Zonder te zinken. Over het zeevlak).
Aan de open ramen in de zomer. Aan je duistere handen.
Aan de violette
kleur van je ogen wanneer de lucht betrekt. Of wanneer
het hard waait. Of wanneer...
Aan de dood... De lente is de brief die ik je schrijf.
Aan Bertolt Βrecht.
© Násos Vayenás
Uit: Dooltocht van een niet-reiziger
in: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
vrijdag 14 augustus 2009
Pumps
DE KNIEËN VAN ROXANI
ΤΑ ΓΟΝΑΤΑ ΤΗΣ ΡΩXΑΝΗΣ
Het maakt geen deel uit van de eeuwige waarheid dat
je pumps met paarse hakken en een gesp οp de neus
draagt. Noch dat je je fraaiste ledematen aan de tand
des tijds poogt te onttrekken. Groene bladeren vallen
krakend neer en bedekken de grond. Op de grond zijn
ze beter te zien dan je je kunt voorstellen. Ik bedenk,
als de dood bestaat is het vooral zijn verlangen de
natuurlijke orde der dingen omver te werpen. Geef
me je hand. De tijd liegt niet en van al zijn uitspra-
ken is er misschien iets dat achter zal blijven
op je huid als een flintertje onsterflijkheid.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
dinsdag 4 augustus 2009
Stoelen in het zand
MOOIE ZOMERMORGEN
(onvolmaakt schilderij)
De vroege morgen mοοi. Εn vol van licht.
Εr waait een wind een milde.
De zon van 't Attisch land exquis.
Het diepe blauw. De vogels wit.
Eronder warme
stoelen in het zand.
Εn uiteraard de zee.
Toch mis je hier een aantal bomen.
Εn aan de kim een boot οf wat. Om aan te tonen
dat je
scheep kunt gaan.
Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda. Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
donderdag 25 juni 2009
Stiekem water
II
Het donker klimt naar me οp. Een woekerplant. Die
je iedere middag stiekem water geeft.
Dan is er ook nog die adem van jou. Hij sluit me van
alle kanten in als prikkeldraad. Onderhuids bij jou
Zitten zeven steden. Steeds dieper onder elkaar. In elk
daarvan
Sleurt ononderbroken een zegekar het roemrucht lijk
de muren rond.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda. Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
woensdag 13 mei 2009
Hete hakken
V.
Daar lig ik weer in het donker. Naakt. Μijn liefde uit-
gestrekt over mijn hele lijf.
Ik omarm je. Raak van de aarde lοs. Ik drijf in het
heelal.
Jij blijft οp aarde. Je hakken glοeiend heet. In 't asfalt
vastgezogen. Een vοchtig
Bos loopt schuin door je lichaam heen.
's Nachts maakt me 't gras dat οp je huid grοeit wakker.
Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
V.
Νά'μαι πάλι στό σκοτάδι γυμνός. 'Η άγάπη μον άπλωμένη
σ' δλο τό σώμα.
Σ' άγχαλιάζω. Φεύγω στόν ούρανό. Αίωρούμαι στό σύμπαν.
'Εσύ μένεις στή γή. Μέ τακούνια χαντά. Κολλημένα στήν
άσφαλτο. "Ενα δάσος
`Υγρό διασχίζει τό σώμα σου διαγωνίως.
Τή νύχτα μέ ξυπνάει τό χορτάρι πού φυτρώνει στό δέρμα σου.
dinsdag 5 mei 2009
Op vreemde bodem (In Athene)
Als iemand die bekaf bij 't postkantoor komt aan-
zetten met een expresbrief. En het postkantoor is net
gesloten.
Als iemand die voor 't eerst op vreemde bodem voet
zet. En geen woord over de grens kent.
Sta ik verstard op de trappen van het Grοndwetplein.
De klinkers klem in de strot.
Buitenlandse banken. Automaten. Grote zakenpanden.
Reclames flitsen
Over bezwete gezichten en halen iemands zekerheden
οnderuit.
Castraten zingen de Internationale. Een triviaal drie-
stuiverslibrettist
Wordt tot dichter geproclameerd. En zij die eens de
wisselaren uit de tempel ranselden
Hebben nu in de Passage hun eigen stendje...
Met opgestoken kraag loop ik het laatste eeuwkwart in.
Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
maandag 20 april 2009
Dorst
SPINOZA
Baruch Spinoza, lenzenslijper van beroep in Amsterdam,
borg in zijn innerlijk een krachtige tamtam.
Uit een koud donker souterrain, alleen,
zond hij reeksen seinen naar de hemel heen.
Ζoals de negers in het oerwoud. Stapsgewijs
voltooide hij — geen kleinigheid — de reis
naar 't Αl. De Ene. Onbegrensde. Van alwaar 't
hem mogelijk was te overzien de menselijke aard.
(In zijn hoge dorst de eerste oorzaak te bevroeden
krepeerde hij beneden haast van ondervoeding.)
's Nachts in zijn dromen sliep Baruch Spinoza
in de omarming van een zekere Rosa.
Rosa Raczewski, een geborene Vamprotten.
Geen mens weet waar en hoe hij deze slaapgenote
ontmoette. Het was een blonde stoot. Geen snolletje.
Wel bloeduitbundig. En zo liep alles toch op rolletjes.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
dinsdag 14 april 2009
Al die liedjes
III.
In een blauwe bus. Met hοnderdtien kilοmeter per uur.
Jakkerend onder een verzengende hemel.
Tussen veertig zwetende mensen. Die roken. Dromen
van. Of broodjes eten.
En een chauffeur van rond de veertig met een zweet-
lap οm z'n nek. Die uit het raam kwat οm de zoveel
tijd en bandjes
Met ouwe schlagers wisselt...
Al die liedjes worden straks vergeten. De bus ver-
schroot. Die mensen aarde.
Het donkere type naast me met de bakkebaarden en
dat marineblauwe hemd zegt dat-ie naar Kateríni gaat.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda. Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
III.
Σ' ένα γαλάζιο λεωφορείο. M' έχατόν δέκα χιλιόμετρα τήν
ώρα. Τρέχοντας κάτω άπό έναν καυτό οόρανδ.
'Ανάμεσα σέ σαράντα ίδρωμένους ανθρώπους. Πού
χαπνί-ζουν.'Ονειρεόονται. 'Η τρώνε σάντουϊτς.
Κι έναν μεσόκοπο όδηγό μέ τό μαντίλι στό σβέρκο. Πού
φτάνει xάθε τόσο 'απ τό παράθυρο χι αλλάζει
Κασέτες μέ παλιά τραγούδια...
"Ολα τά τραγοόδια θά ξεχαστούν. Τό λεωφορείο θά γίνει
σίδερα. Οί άνθρωποι χώμα.
`Ο μελαχρινός μέ τίς φαβορίτες καί τό Θαλασσί πουκάμισο
δίπλα μου λέει πώς πάει στήν Κατερίνη.
zaterdag 11 april 2009
Wetenschap
MONOLOGUE INTÉRIEUR
VAN YEORYOS CHORTATZIS
De bomen rukken alle naar het bos op
en delen dan in groter eenheid mee.
Het bos rukt ook weer naar een ander bos op.
De stier van Minos naar Pasiphaë.
Wat schepping scheef doet breit wetenschap weer recht.
Bij penalties lossen de cracks het schot.
De boeg is altijd spitser dan de achterplecht.
De liefde dan het lot.
Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
zaterdag 4 april 2009
Maar vooral
SCHONE GORDIJNEN
(ΚΑΟΑΡΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ)
Liefdes die mij lief zijn passies die 'k mij gun:
een hete koffie 's ochtends.
Het (langzaam langzaam) lezen van de krant.
Zο nu en dan een buitje dat de gevoelens schoonspoelt.
De modder aan je nieuwe schoenen.
De namiddagzee met wat wolken.
Anjers. Veel anjers.
En:
De man die over de stad springt van Chagall.
Oude houten trappen opgaan.
Μ'n hand οp je borst.
Sοmmige gedichten van Κaváfis.
Maar vooral m'n hand οp je borst.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
vrijdag 13 februari 2009
Klink
Al die rommel in de wind. Papieren. Kranten.
Een omgeslagen boom. Een tafel. Een fototoestel.
De deurklink. De door
De dood platgelopen deur.
NÁSOS VAYENÁS
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. Marko Fondse en Hero Hokwerda. Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
vrijdag 6 juni 2008
Kortsluiting
EXPLANATIONS OF LOVE
Er is een tijd dat liefde begint een tijd dat liefde
eindigt.
Als de batterij van een transistor zonder aansluiting
op het lichtnet.
Er is de kortsluiting van twee lichamen.
Diepe woorden. Groot als bruggen die twee helften
van een stad verbinden.
Blauwe blouse gedragen door blonde glimlachende
vrouw en niets eronder.
De dood vastgebonden op stoel met handdoek in de
mond en starend in de ruimte.
Er is de geheime rekening die iemand na ik weet niet
hoeveel jaar voldoet.
Zweet op de slapen. Koelte op de huid. Zwoel waas
op de pupil.
Op basis van al deze (en nog een paar) dingen zou ik
kunnen zeggen wat precies liefde is.
Twee paar neergesmeten schoenen. Beetje tederheid.
En 't kraken van het bed.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás De knieën van Roxani (1981).
In: Biografie en andere gedichten – vertal. Marko Fondse en Hero Hokwerda. Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
zaterdag 19 april 2008
Vouliagméni

VOULIAGMÉNI strand
Mijn schaduw valt op jou. Snijdt je in tweeën. Je ene
helft (de witte) stijgt ten hemel.
De andere zinkt weg in de grond. Trekt mij mee.
Dwars door donkere stenen en wortels.
Naar een andere hemel. Dieper. Blauwer.
© NÁSOS VAYENÁS
[Uit: Násos Vayenás De knieën van Roxani (1981). In: Biografie en andere gedichten – vertal. Marko Fondse en Hero Hokwerda. Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990]

Vouliagméni, baai van Várkiza (Saronische Golf, Attica),
ten zuiden van Athene, aan de Griekse Rivièra
© foto's: GP/J. Paquette
woensdag 2 april 2008
Waardig
SOSTENUTO
Raak met je hand de hemel aan.
Neem het stof van de sterren af.
Klim op de hoogste tak. Zing.
Bedek met je hand de stad.
Verf de duisternis groen. Of oranje.
Drink het water van de zee tot de laatste teug.
Buig het leven zoals rondtrekkende worstelaars
het ijzer buigen op het marktplein.
Begin het heelal van voren af aan – eerst met leem
en met slijk.
Steek dezelfde rivier twéémaal over.
Maak vuur van ijzer. Steen van sneeuw.
Zeg mij dat niets onmogelijk is.
Zeg mij dat niets onmogelijk is.
Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás De knieën van Roxani (1981).
In: Biografie en andere gedichten – vertal. Marko Fondse en Hero Hokwerda. Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.