Uit: Herman de Coninck De Gedichten [verzam. werk, twee dln.], Amsterdam/Antwerpen, de Arbeiderspers, 1998
donderdag 22 april 2010
Vergeten
Uit: Herman de Coninck De Gedichten [verzam. werk, twee dln.], Amsterdam/Antwerpen, de Arbeiderspers, 1998
woensdag 21 april 2010
Groter nut
DE ZOJUIST ONTEIGENDE VOLKSTUIN
De zojuist onteigende volkstuin
(ten bate van groter nut: parkeerplaats
of de weg er heen)
bevatte nog allerlei moois
een meidoorn bijna bloeiend
een moerascypres zelfs, kaal nog
en wachtend als zoveel andere bomen
Bulldozers likken hun grage bekken
Zoveel uitvinders als er zijn
is er niet één - of uiteindelijk een uitvinderes
die een worm uitvindt tegen beton
een klein apparaat tegen rechtlijnigheid
een opblaasmiddel tegen
voor niets dan besturen geschikten?
Puin is het nu
Zelfs het gras is verbrand
dood haar op een nooit goed gevoegd hoofdje
Stof waren we, tot stof willen ze
- de nooit aflatende ingrijpers -
ons terug dwingen.
Dick Hillenius
Uit: Zonder verbeelding geen tuin [samenst. Paul Geerts], Amsterdam/Antwerpen, Contact, 2003
dinsdag 20 april 2010
Blootsvoets
Ze gingen zitten onder de olijfbomen in de namiddag
ze zeefden het grauwe licht
tussen hun dikke vingers
ze zetten hun kogeltas neer en overdachten
hoeveel smart er gekleefd zat
op het pad van de nacht
hoeveel verdriet in de knop van de witte malve
hoeveel dapperheid in de ogen van
het blootsvoetse kind dat de vlag draagt.
Yánnis Rítsos
- vertaald uit het Grieks door Guido Demoen -
Uit: Yánnis Rítsos Romiosýni en andere gedichten.
Kortrijk (B.)/Ithaca-Altea (Sp.), Point Editions Int. nr. 69, tweetalige uitgave Grieks-Nederlands, 2005
Danshuis
APPELS KOPEN
kruimelig rijp verdriet spiegelt haar
in de bakken van de marktkoopman
delicaat is zij die van appels houdt
hij ziet dat hij ziet haar weerbarstig
lachend om zijn zoetzure grappen
't liefst trekt hij een knipmes nu
en toont haar de helften ruwe pit
ze twijfelt voor wat lijkt een vruchtloos uur
krap aan haalt ze de laatste bus
als zij naar het danshuis gaat
draagt ze een mand vol rode wangen
daar aan haar zongekleurde armen
bedelen kindmannen hangend
om watervrucht mee naar dakhuis dak
maar zij komt voor het dansen
als zij komt
komt ze voor het dansen
als zij komt gaat alles dansen
mag een gospelgilletje over komen varen
uit het zuiden van tabak ver amerika
mijn slotheupen willen wiegen
zich in haar leegte wagen
tot dageraad me komt breken
en zij weer naast me slaapt
© Tsead Bruinja
Uit: Tsead Bruinja Dat het zo hoorde, Amsterdam, Contact, 2003
zondag 18 april 2010
zaterdag 17 april 2010
Vriendschap
Ik wist het sinds december en stelde de waarheid
uit tot ik haar las. Zelfs tijdens de slapeloze
nacht die ik in je straat heb doorgebracht.
Zozeer in beslag genomen door een afscheid
tussen levenden. Ik logeerde op nummer acht.
Dichter zouden wij elkaar nooit meer naderen.
Tegen beter weten in bleef ik je verwachten
op Poetry International. In de bar van Hotel Central
waar je zo dikwijls mijn tongval aandachtig imiteerde.
Geen junimaand ging voorbij zonder dat wij
hadden afgesproken dat je naar Antwerpen zou komen.
Ik ben het blijven geloven tot ik je
in ademnood uitgesproken woorden aanhoorde.
In de zaal waar ik een jaar voordien nog
onnozel van vreugde staande applaudiseerde,
nam ik mij voor je te schrijven.
Ik wachtte tot nu en schaam mij zeer.
EDDY VAN VLIET
Uit: Half slapend in een hotel vol gedichten in de maak, in:
Kijk, het heeft gewaaid - Veertig jaar Poetry International Festival (1970-2009) in Rotterdam. Veertig jaar in veertig gedichten, red. en samenst. Janita Monna, Amsterdam / Antwerpen, De Arbeiderspers, juni 2009.
De dichter en collega die Eddy van Vliet verwachtte in Hotel Central, de 'poëtenverblijfplaats' van het festival, was Hans Faverey. Wegens ziekte kon Faverey niet naar Rotterdam komen. Faverey (1933) overleed in de zomer van 1990, toen de Belgische dichter-jurist Van Vliet sinds 1973 al meer dan drie Poetry-optredens op zijn naam had staan.
Eddy van Vliet (1942) stierf in 2002.
Veruit
JAN NOLTEN
Duizend maal verteld, daar
boven op de Maasberg,
een jonge slungel die in de slot-
klim op de Puy de Dôme
Robic, Bartali en Géminiani
uit de wielen reed
maar in het zicht van de meet
door Coppi himself
werd achterhaald,
't was veruit
zijn mooiste
nederlaag
© Miel Vanstreels
Uit de reeks "Maas, Peel & Mijn" van Miel Vanstreels in wielertijdschrift De Muur, nr. 26,
oktober 2009 (Amsterdam, L.J.Veen)
Zondag, met start in Maastricht en finish op de Cauberg in Valkenburg, een nieuwe editie van de enige Nederlandse wielerklassieker: de Amstel Gold Race. Lengte: 257,8 km. Profieltype: "Zwaar heuvelachtig/licht bergachtig", over voorjaarshellingen en door dorpjes in het glooiende decor van Zuid-Limburg.
Een koets met geleerden
NATUURLIJKE HISTORIE
Heel vroeger hadden de mensen niets anders
te doen dan naar de sterren te kijken.
Ze hingen wat rond bij een bron en leefden van
noten en vijgen.
In vorige werelden was er of stront of niets dan
hel engelenzang uit zeer strenge engelenstrotten.
Er was ooit een wereld waar zwaluwen zwijnen
knipten en schoren, voor niets.
Er was eens een tuin, een lusthof met
onaanraakbare bomen,
een pad vervoerde een kar, geladen met boeren,
vervolgens een koets met dichters en denkers,
een koets met geleerden, techneuten en klerken,
daar achteraan een wagen vol tweedracht en
twijfel. En zaad.
© Juliën Holtrigter
Uit: Juliën Holtrigter Het verlangen te verdwalen Amsterdam, De Harmonie, 2004
vrijdag 16 april 2010
As over het eten
DE ZOMER IS GRIJS DEZE ZOMER
De zomer is grijs deze zomer
helder maar grijzer, doorzichtig maar zwaarder
alsof er een haarfijne as daalt over het eten
alsof men een eender lichaam geleden
kijkt naar zijn vader die beige en levend
het gazon van het paradijs maait
de zomer is grijs als melk in een beker
als brood in een oorlog, men hoort
het donker onder de stenen
© Gerrit Kouwenaar
Uit: Gerrit Kouwenaar Helder maar grijzer, gedichten 1978-1996. Amsterdam, Em. Querido, 1998.
dinsdag 13 april 2010
Onzichtbaar
DE BUIGZAAMHEID VAN HET VERDRIET
in een wereld van louter plezier
kwam ik haar tegen, glimlachend,
en ze zei: wat liefde is geweest
luister ernaar in de bomen
en ik knikte en we liepen nog lang
in de stille tuin.
de wereld was van louter golven
en ik zonk in haar als een lijk
naar beneden het water sloot
boven mijn hoofd en even
voelde ik een vis langs mij strijken
in de stille zee.
dag zei ik tegen haar dag kom
ik je nog eens tegen, glimlachend
maar de wind blies weg
haar gezicht in het water
en ik knikte en ik werd onzichtbaar
in het stille leven.
Hans Lodeizen
Oorspr.in: Het innerlijk behang en andere gedichten (1949).
Later opgenomen in: Hans Lodeizen (1924-1950) Verzamelde gedichten - bezorgd door Wiljan van den Akker, Redbad Fokkema en Mirjam van Hengel. Amsterdam, Van Oorschot, 1996.
maandag 12 april 2010
Lippenstift
Ik zie haar nog wel eens
blond en aangepaste lippenstift
verkreukeld perkament van dichtbij
een vrouw met bontjas in een bus
tas dichtbij haar
lippen dicht op elkaar want je weet
nooit wat er kan gebeuren
de ogen vosachtig wantrouwend
achter de kooi van een modieuze bril
dan zit ze op de bank en praat
ratelend uit een oud plakboek
en kijkt me aan
haar buik is leeg
de eierstokken reeds lang verwijderd
één koude oorlog heb ik daar vertoefd
en moet toen reeds, in '43 , afscheid
hebben genomen.
© Hans van de Waarsenburg
Uit: Hans van de Waarsenburg Tussen nat mos en een begrafenis,
Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 1973
Pasgewassen trams
HET LIED VAN HET MORGENLICHT
Ik groet het morgenlicht maar of het zich laat groeten
de voeten der voorbijgangers laten zich beter groeten
wij moeten zeggen zij ondanks het morgenlicht
ik knik ze toe houd moed zeg ik het licht maakt je toch blij
ze knikken terug maar ze geloven niet ze gaan voorbij.
Het morgenlicht houdt zich nu bezig met de dingen
de pasgewassen trams de rails het draad erboven
de fietssturen de ramen en de raamkozijnen
de dingen kunnen in het morgenlicht geloven
het water van een gracht wordt zonder kleren aan
zo heilig als de heilige sebastiaan.
En ook de kar de man ernaast de haring op de kar
zij roepen eensgezind en zonder dat zij opzien baren
het morgenlicht nabij en ook ikzelf ik groet
het morgenlicht maar of het zich laat groeten
wij moeten zeggen wij dit is het morgenlicht
wij moeten zeggen wij het licht is ons gezicht
wij moeten zeggen wij het licht gaat eenmaal dicht.
© Hans Andreus
Uit: Hans Andreus Verzamelde gedichten (samenst. Gerrit Borgers, Jan van der Vegt en Pim de Vroomen), Amsterdam, Bert Bakker, 1983.
Oorspr.: eerste gedicht uit Andreus' debuutbundel Muziek voor kijkdieren, reeks De Windroos nr. XII, Uitg. Mij. Holland, Amsterdam, 1951
zondag 11 april 2010
Verrekijker
B. EN NUMMERS ONTELBAAR, INITIALEN ONBEKEND
Een bergbeek in Noorwegen, eind
jaren zeventig, een verrekijker voor
vogels en buren, maar opeens
was daar mijn vader poedelend.
Zijn naaktheid nieuw, zo ook zijn
plezier. Onbewust van spionage
genoot hij zon en water, een moment
geen chauffeur of kostwinner zijn.
Ik schrok van mijn schrik, van mijn ogen
niet af kunnen houden, de kijker
uit schaamte als een geweer in aanslag.
Nu hij in zijn beste pak verteert, gluur ik
dagelijks naar prooien die poedelen.
Niemand die mij ziet. Zij genieten zichzelf.
© Peter Swanborn
Uit: Peter Swanborn Bij het zien van zijn lichaam Utrecht-Nijmegen,
De Contrabas/ BnM Uitgevers, 2007
zaterdag 10 april 2010
Scharnieren
EINDE EN BEGIN
(Koniec i poczatek, 1993)
Na elke oorlog
moet er iemand opruimen.
Een beetje orde
komt niet vanzelf.
Iemand moet het puin storten
langs de bermen van de wegen
opdat de vrachtwagens vol lijken
voorbij kunnen.
Iemand moet waden
door slijk en as,
door veren van sofa's,
glassplinters
en bebloede vodden.
Iemand moet de balk aanslepen
om de muur te stutten,
iemand moet glas in het raam zetten
en de deur in de scharnieren hangen.
Fotogeniek is het niet,
en het vergt jaren.
Alle camera's zijn al lang weg
naar weer een andere oorlog.
Bruggen moeten hersteld
en stations vernieuwd.
De mouwen zullen stuk gaan
van het opstropen.
Met een bezem in de hand
vertelt iemand nog hoe het was.
Iemand luistert
en knikt met zijn niet afgerukt hoofd.
Maar om hen heen
zijn reeds mensen in de weer
die zich beginnen te vervelen.
Af en toe zal iemand nog
onder een struik
verroeste argumenten opgraven
en naar de stortplaats dragen.
Zij die wisten
waarover het hier ging,
moeten plaats ruimen voor hen
die maar weinig weten.
Minder nog dan weinig.
Uiteindelijk zo goed als niets.
In het gras
dat oorzaken en gevolgen overwoekert
moet iemand zich neervlijen
met een aar tussen zijn tanden
en naar de wolken staren.
© Wíslawa Szymborska
- uit het Pools vertaald door René Smeets -
uit: Na de dood stond ik midden in het leven - Kopstukken van de naoorlogse Poolse poëzie, bloemlezing, Leuven (B.), Uitgeverij P, 2008.
Oók in: Wíslawa Szymborska Einde en begin (gedichten 1957-1997), Amsterdam, Meulenhoff, 1999 - in de vertaling van Gerard Rasch.
vrijdag 9 april 2010
Deksels
PLUK DE DAG
vanochtend na het ontbijt
ontdekte ik, door mijn verstrooidheid,
dat het deksel van een middelgroot potje marmite
(het 4 oz net formaat)
precies past op een klein potje heinz sandwich spread
natuurlijk heb ik toen meteen geprobeerd
of het sandwich spread-dekseltje
ook op het marmite-potje paste
en jawel hoor: het paste eveneens
Cees Buddingh'
In: C. Buddingh' (1918-1985) Gedichten 1938-1970, Amsterdam, De Bezige Bij, 2e dr., 1977.
Oorspr. voorgelezen op 28 februari 1966 tijdens de eerste Nederlandse theaterdichtersmanifestatie Poëzie in Carré, en opgenomen in de gelijknamige festivalbundel van presentator-organisator Simon Vinkenoog. Veertig jaren later in speciale jubileumuitgave voor de 'moeder van alle Nederlandse poëziefestivals' in theater Carré opnieuw in herdruk verschenen bij eveneens De Bezige Bij, Amsterdam (2006).
donderdag 8 april 2010
Kniediep
Duizend mijlen reizen met voeten
Van glas en zwijgend als een monnik
Tot diep in de oude oude eeuw.
De grenzen van een onecht rijk
Afpassen, hier en daar een paal
Slaan, talen horen sterven.
Slapen in de erker van een stolp,
Weten dat de akkers branden,
Dat het bloed kniediep staat
In het slachthuis.
Ontwaken in de zuiverende kou.
Het glas breken. Je voeten wassen
In de Zwarte Zee.
© Johan de Boose
Uit: Johan de Boose De vrijheid van zwijgen Gent (B.), PoëzieCentrum, 2008
Kermishond
TROPISCHE DROOM
In mijn dromen ben je hulpeloos
ik leer je stappen en dan loop je en
ontdek je andere vrouwen
ze hebben sterkere nagels en
soms staan er tropische vogels op getekend
en je geniet van deze vrouwen en
je smult van hun tropische vogels en hun spraakgebreken.
In mijn dromen verlies ik
van jou en van het leven in het algemeen
alleen op de kermis win ik
een gedrochtelijke hond die op een schurftige beer lijkt die
veertien eeuwen geleden is uitgestorven
en dan ben ik heel veel geld kwijt
en dus een gedrochtelijke hond rijker.
In mijn dromen woon ik
in een gammel tuinhuisje dat ik
deel met gedrochtelijke honden
sommigen met hartslag, anderen zonder.
Delphine Lecompte
Uit: Delphine Lecompte De dieren in mij, Utrecht/Leeuwarden, De Contrabas, 2009
woensdag 7 april 2010
Het hart dat ik niet beheer
IK HOUD VAN JE
Ik houd van je om alle vrouwen die ik niet heb gekend
Ik houd van je om alle tijden dat ik niet heb geleefd
Om de geur van het ruime sop en de geur van warm brood
Om de sneeuw die smelt om de eerste bloemen
Om de zuivere dieren die de mens niet verschrikt
Ik houd van je om lief te hebben
Ik houd van je om alle vrouwen die ik niet liefheb
Wie anders spiegelt mij dan jij zelf zie ik mij amper
Zonder jou zie ik enkel een verlaten vlakte
Tussen vroeger en vandaag
Waren al die doden waar ik doorheen loop op stro
Ik kon geen gat in de muur van mijn spiegel boren
Ik moest het leven leren woord voor woord
Zoals men vergeet
Ik houd van je om jouw wijsheid die niet van mij is
Om de gezondheid
Ik houd van je ondanks alles dat enkel illusie is
Om het onsterfelijke hart dat ik niet beheer
Je meent twijfel te zijn en je bent slechts rede
Je bent de grote zon die mij naar het hoofd stijgt
Als ik zeker ben van mezelf.
Paul Éluard (1895-1952)
- uit het Frans vertaald door Theo Festen -
Oorspr. titel Je t'aime (1952), in:
Paul Éluard Wereld met ogen van sneeuw, Amsterdam, Atheneum-Polak & Van Gennep, 1998
Niet zoveel
ALS ΜΟΖΕS HAD DOORGEVRAAGD
Moest ik mijn land verlaten: ik zou blijνen.
Stond mijn stad in brand: ik draaide οm.
Moest ik mijn kind offeren: ik weigerde.
Ζοlang jij je niet laat kennen houd ik
benen οp de grond, armen οm het kind.
Mij scheep je bij geen bramenstruik af
met 'ik ben die ik ben', een kleine vlam, een donderstem.
Mozes was iemand van zijn tijd: dankbaar vοοr het leven,
bang οm door te vragen en ook: een man,
die vragen niet zoveel.
Ik was blijνen staan bij die struik tot je verscheen.
Geen smoesjes van doeken voor ogen οmdat je straling te fel.
Mozes was brandgloed gewend, ik tl.
Kοm maar οp, zοu ik zeggen. Zeg ik nu: Kοm maar οp.
Als niet Mozes, maar ik bij Ηοreb had gestaan ging het zo:
ik: Wie ben je?
jij: Ik ben die ik ben.
ik: Ik ook.
jij: Ja, jij ook.
Dan had ik je aangeraakt en jij mij.
Was de Bijbel geen boek, maar een omhelzing.
© Marjolijn van Heemstra
Uit: Marjolijn van Heemstra Als Mozes had doorgevraagd, Amsterdam, Thomas Rap, 2010
dinsdag 6 april 2010
Haakje
IK OPEN DE GORDIJNEN
Ik open de gordijnen voor ik ga slapen,
ik wil het levende duister zien als ik ontwaak,
en het bos en de hemel. lk ken een graf
dat geen luik naar de sterren heeft.
Nu is Orion opgekomen in het westen, altijd jagend -
hij is niet verder gekomen dan ik.
De kersenboom buiten is naakt en zwart.
In de duizelend blauwe hemelklok
kerft de harde nagel van de morgenmaan.
*
DIE MAN
Die oude trui van mij
aan een haak in het schuurtje,
een paar versleten schoenen,
ik ken
die man.
lk hang hem
aan een andere haak,
in een ander hoekje,
hij hangt in de weg.
Maar ik heb
het hart niet
om hem
weg te gooien.
© Olav H. Hauge
Twee gedichten uit:
Olav Hauge Het blauwe land, bloemlezing (samenst. en vertal. uit het Noors: Erica Weeda),
Zutphen, Tetralex, 2002
EG DREG IFRÀ GLASET
Eg dreg ifrå glaset fyrr eg legg meg,
eg vil sjå det levande myrkret når eg vaknar,
og skogen og himmelen. Eg veit ei grav
som ikkje har glugg mot stjernone.
No er Orion komen i vest, alltid jagande -
han er ikkje komen lenger enn eg.
Kirsebærtreet utanfor er nake og svart.
I den svimlande blå himmelklokka
ritar morgonmånen med hard nagl.
*
DEN MANNEN
Den gamle trøya mi
på ein knagg i skytja,
eit par utslitne skor,
eg kjenner
den mannen.
Eg flytter på han,
til ein annan nabb,
åt ei onnor krå,
han er i vegen.
Eg har ikkje
hatt hjarta
til å kasta han
ut heller.
© Olav H. Hauge
zondag 4 april 2010
Voel maar
OUDE SCHADUWEN
Ik heb nog een collectie heel oude schaduwen,
Sommige half vergaan en kwetsbaar,
Een paar nog uit de 18e eeuw.
Kinderschaduwen uit Antwerpen,
De schaduw van een rode lelie,
Een meeuwenschaduw uit Den Helder.
En uit de tijd van Koningin Emma,
Gerafeld maar nog goed herkenbaar,
Schaduwen van grijze dames.
De schaduw van een boom in Frankrijk,
Een vleermuisschaduw uit Zuid-Limburg,
Een grote vliegtuigschaduw uit de oorlog.
Vergeten schaduwen in een lade,
Voel maar, koel als tafelzijde,
Sommige zo fijn als spinrag.
Je moet ze weer netjes opvouwen,
Zorgen dat ze niet scheuren,
En ze beschermen tegen het licht.
Rudy Kousbroek
Uit: Rudy Kousbroek Dierentalen en andere gedichten, Amsterdam, Augustus, 2003/2009.
In zijn woonplaats Leiden is na een ziekbed vandaag de auteur, essayist en dichter Rudy Kousbroek (1929-2010) overleden. Kousbroek ontving in 1975 als een van de belangrijkste essayisten van zijn tijd de P.C. Hooftprijs. Met schoolvriend Remco Campert richtte hij begin jaren vijftig het tijdschrift Braak op.
De rationalist Rudy Kousbroek, geboren op Sumatra in het toenmalig Nederlandsch Indië, studeerde wis- en natuurkunde in Amsterdam en Japans in Parijs. Als een van de eersten berichtte hij voor het weekblad Vrij Nederland onder het pseudoniem Leopold de Buch in 1968 en daarna vanuit de Franse hoofdstad over de Parijse studentenrévolte en haar internationale, maatschappelijke betekenis. Later was hij jarenlang redacteur van NRC Handelsblad.
De Tweede Wereldoorlog bracht Kousbroek door in een Japans interneringskamp. Dat leidde uiteindelijk tot Het Oost-Indisch kampsyndroom, zijn beroemdste boek (1992).
Rudy Kousbroek was lange tijd gehuwd met schrijfster Ethel Portnoy (1927-2004), met wie hij twee kinderen kreeg.
Bende
INTERNATIONAL 2000/SCHEIDEGGER
In jungel gaat luipaard van boom tot boom.
Plotseling overvalle door bende slakke.
'Zou u daders herkenne?'
'Nee, ging allemaal zo snel.'
Snelheid doet ons goed. Doe geen moeite.
C.B. Vaandrager
Uit: Vaandrager Made in Rotterdam - verzamelde gedichten, samenst. Martin Bril & Hans Sleutelaar. Amsterdam, De Bezige Bij, 2008.
Gereis
EEN BRIEFJE ALVORENS NIET WEG TE GAAN
(Bigliettto lasciato prima di non andare via)
Mocht ik niet terugkomen,
Weet dan dat ik nooit vertrokken ben.
Mijn gereis
Was uitsluitend hier
Blijven, waar ik nooit ben geweest.
Giorgio Caproni (1912-1990)
- uit het Italiaans vertaald door Jan van der Haar -
Hier in: 500 Gedichten die iedereen gelezen moet hebben - de canon van de Europese poëzie, samenst. Ilja Leonard Pfeijffer en Gert Jan de Vries, Amsterdam, Meulenhoff, 2008
Voeten versieren
WERKSTER
Voor ds Buskes
Zij kent de onderkant van kast en ledikant,
ruwhouten planken en vergeten kieren,
want zij behoort al kruipend tot de dieren,
die voortbewegen op hun voet en hand.
Zij heeft zichzelve aan de vloer verpand,
om deze voor de voeten te versieren
van dichters, predikanten, kruidenieren,
want er is onderscheid van rang en stand.
God zal haar eenmaal op Zijn bodem vinden,
gaande de gouden straten naar Zijn troon,
al slaande met de stoffer op het blik.
Symbolen worden tot cymbalen in de
ure des doods - en zie, haar lot ten hoon,
zijn daar de dominee, de bakker en de frik.
Gerrit Achterberg
Uit: Gerrit Achterberg Verzamelde Gedichten, 10e [herz.] dr. Amsterdam, Em. Querido, 1988.
'Schatzi komm'
GEVAL DRIEHONDERDACHT
Een dicht struikgewas van groene
slingerende potloodlijnen
het handschrift van Emma Hauck
op een vel dat ze in 1909 helemaal volschreef
in de kliniek van Heidelberg
met dat ene als strafwerk herhaalde zinnetje
gericht aan haar man
in tientallen elkaar overlappende regels
'Herzensschatzi komm'
Een stem die opduikt zonder gezicht
als van iemand die je ’s nachts
hardop hoort dromen of telefoneren
door de dunne wand van een hotelkamer
Of de brief aan haar man werd verstuurd, geen idee
en het antwoord laat naar zich raden
Nu staat hij een kleine eeuw later afgedrukt
zonder uitleg, zonder commentaar
in een chique boek over de Prinzhorncollectie*
En ik moet denken aan de boomwortels
die op allerlei plaatsen in mijn stad de tegels
en zelfs het asfalt omhoogdrukken in grillige drempels
die je tijdens het fietsen doen schrikken
scheuren in het wegdek die een glimp tonen
van iets dat krachtig naar adem snakt
© K. Michel
Uit: K. Michel Waterstudies, Amsterdam, Meulenhoff, 1999.
* Het gaat hier om het boek Beyond reason, art and psychosis from the Prinzhorn collection
(Hayward Gallery, London, 1996)
zaterdag 3 april 2010
Vlinder, bloem, gras, ik
PAPIERTJE
De paarse vlinder is veelbetekenend.
De gepassioneerde bloem iets minder.
Het gras is zijn betekenis voorbijgegroeid.
Ik zit zonder.
Kijk, daar gaat de man wiens buurvrouw we delen.
Halfzes, op weg dus naar de verzamelplaats
Voor de leden van het irreëel genootschap:
Zij die eeuwig leven.
Hij rent, schuddend met zijn boordevolle kop,
Rent op een mengsel van prehistorische olie
En vergetelheid uit dertienhonderd.
Maar hij verliest een rood papiertje.
Het valt, nee, dwarrelt uit zijn broek.
Een geur is het, zonder rust, geen gewicht,
Het dwarrelt, begint te buitelen,
Galoppeert achter de broekzak aan.
Vlinder, bloem, gras, ik,
We kijken het papiertje na
Met verschillende soorten van ontzag.
De avond wordt voelbaar.
Arjen Duinker
Poetry International Web (2003),
ook als Piece of Paper in Engelse vertaling van Willem Groenewegen beschikbaar op:
http://netherlands.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=4131&x=1
Nieuwe tuin
PASEN
Iemand moet de getuige zijn
en opstaan als het lichaam het verdriet niet meer kan innemen.
Ik sta te zijner tijd op,
net als hij, zonder enige moeite,
en vertrek uit mijn verleden tijd
totdat ik aankom in mijn lichaam,
mijn legerstede, het bed dat mijn ziel voor zich gekozen heeft.
Het slagveld, de gevangenschap,
de samensmelting die ten dode wordt opgeschreven,
zodat ons gebeurt wat ik gezegd wil hebben,
namelijk, met name
de liefde, het leven,
de eigenheid, de grootspraak van alledag, dat ik je liefheb
en vanavond zal afwassen
alle borden, alle kopjes
en alles wat allemaal heilig is.
Zo moet het zijn.
De schone vaat in de kast.
De doekjes hangend aan de verwarming.
De wereld aan mijn voeten,
de doden in de grond.
En ergens, uitbloeiend, bottend,
een nieuwe tuin
en verse aarde.
© Maria van Daalen
Uit: Maria van Daalen De wet van behoud van energie, Amsterdam, Querido, 2007
Een herinnering aan heupen
APOLLINAIRE REVISITED
Ηier sta ik dan
een zinnig man
die van leven en dood
kent wat een overlevende kan kennen
Zinnig? Dat weet ik niet zο zeer
Hij zingt wel maar uitsluitend
over bronst
Ik heb de bommenwerpers zien dalen
De treinen vol soldaten zien verschrοeien
Mijn dierbaarste vrienden heb ik zien sneuvelen
En van het oude en het nieuwe ken ik
wat een leven kan kennen
Zο vaak het inept concept
de platgekauwde vondst
het sleetse patent
Oοit heb ik jullie de vreemdste
wijdste dοmeinen willen geven
in ordening οf in avontuur
Het eigen dοmein:
een historische neurοtische
provincie.
Genade
voor hen die de volmaakte orde wilden
voor ons die loerden naar avontuur
Nieuw vuur, οngeziene kleuren
Voor wensdromen
onontwarbaar
Apollinaire geloofde
in zijn horoscoop
Ik in de uitverkoop
van wanhoop
Mensen van overal
maar vooral lieden van hier lach,
lach maar!
Tot kelders en koelkasten leeg zijn.
En dan nog wat wijsheden, als adieu
als gewaarwοrding.
Bijνοοrbeeld: een bliksem in de dageraad,
een herinnering aan heupen,
de smaak van tepel.
Iemand drong met een zilveren bestek
bij iemand naar binnen
in al die openingen
Het vuur gromde. Haar harnas siste.
De dode knielde.
Ηaar smaak van ijzer.
Iemand schuierde de as
van iemand zijn jas.
Er is zoveel dat ik jullie niet durf zeggen
want hier ben ik omringd
door moordzieke gekken
lasteraars, smalend onbenul
Er is zoveel dat jullie mij niet zouden laten
zeggen
Genade. Kom terug.
Ik voel me versmallen
in een wereldwijde vallei
Genade. Doe het niet
voor dit tekstje voor een heksje
voor een hoekje in de krant
waarin ik heb gekwetterd
als een gebrekkige ekster
Genade. Vliegen
tot je weet maar nοοit.
Wij wilden gοedheid ontginnen
Dat ontzagelijk gebied
waar alles zwijgt
Ik zal de eeuw
waarin
de aarde drie graden warmer
zal worden niet kennen.
En zie, daar komt de zomer
het gewelddadig seizoen
En mijn jeugd
is dood als de lente
Wacht met mij
op de tere, nobele vorm
die zij aanneemt
Zij? Zij heeft de gedaante
van een aanbiddelijke rosse kater
Lach
Lach maar
© Hugo Claus
Laatste vers uit Hugo Claus Nu Nog - Een keuze uit de gedichten*, Amsterdam, De Bezige Bij, 2007.
* Kleine bloemlezing door Suzanne Holtzer, door de auteur (1929-2008) kort voor z'n dood min of meer goedgekeurd verzameld werk.
Tuinbroek van stapelwolken

HORTUS CONCLUSUS
Dagpauwogen
Jullie die de dood ontkennen
op jullie donzen triangels
PASCHA EST
Ik hield als kind al van zonnebloemen
Ik vereerde de hortensia
Ook wandelde ik herhaaldelijk met de Onzichtbare
langs de buxushagen in mijn vaders tuin
Τussen de schorseneren en de Brussels lof
wipten vrolijk koolmees & kwikstaart
Bijen zoemden. Tomatenplanten
richtten zich, blozend, naar ons op
Ach, het leek wel voorgoed zomer
Komkommertijd voor wesp & serafijn!
En Híj? Klimop omrankte de oudheid
van zijn T-shirt
zijn tuinbroek van stapelwolken
(couturier: Michelangelo)
"God, wat zal ik worden?" vroeg ik
"Word maar als mijn Zoon
Versier
Marla Magdalena!"
En ik dan, onnozel tuinman op Paasmorgen
tot de Grote Bloem‑
lezer Heelal:
"God, géén gebrek aan Mooie Doden
in uw Paradijs...
Marilyn Monroe,
zacht
klap-
wiekend zoenen
op haar paarse wimperpaar
als 's zomers
Dagpauwogen
doen
op de kolven van Buddleias
mag dat ook?"
© Manuel Kneepkens
Uit: Manuel Kneepkens Het Dolfijnenkostuum, Rotterdam, Donker, 2003
- illustratie van auteur uit betrokken dichtbundel
vrijdag 2 april 2010
Geliefden (3 x no)
No. 158
25 jaar, ongehuwd, na LO leerling-meubelmaker (4 jaar),
militaire dienst, fabrieksarbeider (5 jaar, ontslagen na
reοrganisatie).
Leert vrouw overbuurman kennen. Ze laat hem binnen, als
man niet thuis is. Ze geeft hem geld, sigaretten, huissleutel.
Vrouw wordt gravida.
'De buurt praat er over.'
Enkele dagen voor bevalling door echtgenoot toegang tot
huis ontzegd.
Nο 158 volgt echtpaar tijdens wandelίngen.
'Je moet mijn vrouw niet lastig vallen, het is nu mοοi geweest.'
Vat post in wοning echtpaar met hamer, knipmes en
soldeerbout.
'Ik heb er 2 van kant gemaakt.'
*
No. 68
27 jaar, ongehuwd, na LO winteravondcursussen,
bakkersknecht, reiziger stofzuigers, winkelbediende
(verduistering).
Broer bestolen. Verdacht van leggen knalpatroon op rails,
en doden kuikens.
Na verbroken verloving:
'Ik heb met uw dochter geslapen. Als ik haar niet krijg, zal
een ander haar ook niet krijgen.'
'Wat zal ik doen, zal ik haar doodschieten?' (tegen patroon).
Schriftelijke bedreiging met moord.
'Hoeveel jaar zou ik krijgen?'
Ziet geliefde met jongens en meisjes lopen.
Roept haar. Ze komt.
3 schoten op 1 meter afstand.
'Ik doe het niet.'
Zelfmoordpoging (2 schoten).
'Ik heb er 12 jaar voor over. We hadden afgesproken, samen
zelfmoord te plegen.'
*
No. 10
21 jaar, ongehuwd, landarbeider, reeds veroordeeld wegens
eenv. mish. en goederenvernieling.
Als kostganger permanente gemeenschap met echtgenote van
herbergier, moeder van 3 kinderen.
Vrouw keurt moordplan stilzwijgend goed.
Mislukte vergiftigingspoging.
Doodslag met graaf.
’s Nachts lijk in jas met bloedvlekken bij dijk verborgen,
graaf met olie ingesmeerd.
‘De ontzetende lievde di ik voor u heb is de oerzaak’ (brief).
© C.B. Vaandrager
Uit: De ontzetende lievde,
in: Vaandrager Made in Rotterdam - verzamelde gedichten, samenst. en tekstbez. Martin Bril & Hans Sleutelaar.
Amsterdam, De Bezige Bij, 2008.
De achterkant van het wielrennen
GENT-WEVELGEM
Mocht ik herbeginnen, ik zou het net zo
doen: niet om de poen, maar om die
nieuwe pakken. Die zo glimmend spannen
om je billen, en om die van elke ploegmaat
in het peloton. Ik zou mijn hele leven
willen trainen, net iets slechter dan de
ander, dan zit ik altijd achteraan,
genietend van de erotiek. Iets anders
wil ik niet. Of toch: in Gent vertrekken
met fanfares en champagne, vendelzwaaiers
en konfetti, als voor een allerlaatste
rit, een feestelijke rouweditie. Dan, nog
maar pas vertrokken, springt die klotegroep
al weg, ik zit kapot en godverlaten op de
rechte baan als op het slappe koord. Geen
supporter wordt gehoord, geen achterkant
van renners nog gezien. Een paar keer
vallen bovendien. Misschien is herbeginnen
ook dan mogelijk, maar ik zou precies
hetzelfde doen: riempjes dicht en trappen
maar, wie houdt hem tegen, wie onderwijst
hem schade en fatsoen, wie haalt hem weg
van een schitterende zege, de zegen van een
stevig rennerszadel? O Grote Wielergod,
o Sister Brainstorm, heb genade met
uw gade. Neem van zijn hand bezit en
leid zijn fiets: hij is op weg naar
Wevelgem, hij is op weg naar niets.
© Tom Lanoye
Uit: Tom Lanoye In de Piste, Amsterdam, Bert Bakker (1987)
Voor de fietsliefhebbers onder de letterengekken, en dat zijn er meer dan u lezer vermoedelijk lief zijn: zondagmiddag, met start in Brugge en aankomst in Meerbeke/Ninove (B.), de 94ste editie van de Ronde van Vlaanderen.
Ter ere van deze klassieker op de internationale wieleragenda een gedicht over een kleinere koers voor flandriéns: van Tom Lanoye, slagerszoon uit Sint-Niklaas, ooggetuige van het verbond tussen de geheimzinnige rondingenvan fiets en vers, en voormalig student talen in de poëziestad Gent.
Verzinnen dat het regent
als je wilt bak ik een ei
leg ik je uit hoe mijn
familiegeschiedenis
in elkaar steekt
ik kan je verzekeren dat
wat gebeurd is hier
tussen vier muren blijft
ik kan koffiezetten
melk warm maken
tv aandoen
verzinnen dat het regent
je jas nog nat is
sokken voor je pakken
mijn tanden poetsen
waar jij bij bent
ik kan
het raam openzetten
je de vogel laten horen
die al weken haar nest
kwijt is en gilt
Marjolijn van Heemstra
Uit de afdeling Dingenverdriet, in:
Marjolijn van Heemstra Als Mozes had doorgevraagd, Amsterdam, Thomas Rap, maart 2010.
donderdag 1 april 2010
Alsof
OUDE GEIT
Ze is al heel lang dood
ik was een kind toen ze nog leefde
en nog staat ze daar en kijkt ze naar mij
alsof ze mij ziet kijken voor ze
weggaat
alsof ze wacht
op het moment dat
ze werkelijk zal gaan, dat ze werkelijk in
de schemer van de naderende nacht zal
verdwijnen en mij zal verlaten
ze is het geitje
dat ik als kind heb gekend
maar ze is oud geworden — mager en stram
met een verre blik in haar gezicht
en altijd als ik dit schilderij zie
denk ik: hier zie ik
wat afscheid is
Rutger Kopland
Uit: Rutger Kopland Toen ik dit zag, Amsterdam, Van Oorschot, 2008
woensdag 31 maart 2010
Verlof
DE SURVEILLANT
's Nachts mag het carillon niet klinken.
De Spaanse scharen zijn gestut.
Ook het schommelend tumult
van de zwaarste klokken op zondag
is uitgesloten nu. Maar waar
in dit donker ligt Nu?
Een enkele klok heeft verlof
de hele en halve uren te slaan,
doet dat uiteindelijk drie keer.
Je staat maar op en ziet aan de wand:
't was nog een halfuur eerder,
een halfuur langer te gaan.
Later aan tafel hoor je
de slepende tred
van het eigentijds uurwerk:
elektrisch maar met ingebouwde tik,
surveillant die over je schouder meekijkt.
Sterf, oud verdriet, eerder dan ik.
© J. Eijkelboom
Uit: J. Eijkelboom Het arsenaal, Amsterdam/ Antwerpen, De Arbeiderspers, 2000.
Ook in: Tot zo ver - De meeste gedichten, Amsterdam/ Antwerpen, Arbeiderspers, 2002.
Trombones en trompetten
ORKEST
In de stad
waarin wij bloedverwanten waren
in het najagen van geluk
gingen fagotten trombones en trompetten
vervroegd met pensioen.
De rest van het orkest leeft niet meer.
Niet te herscheppen
feiten van die andere wereld.
Over de straten cirkelt
niet-geregistreerde angst.
De ouder wordende toekomstige tijd.
De hysterie van de regen buiten.
Plagiaat van onze liefde.
© Ewa Lipska
Uit: Ewa Lipska Splinter - uit het Pools vertaald door Ad van Rijsewijk - Breda, De Geus, 2007
dinsdag 30 maart 2010
Zeerover

LUI OOG
aankomen is mοeilijker dan vertrekken
het afstappen van het trοttοir en het oversteken gaat
goed
aan de overkant van de straat gekomen
stoot ik met mijn voet tegen de stoeprand
en val plat ορ mijn gezicht
de oogarts heeft niet in de gaten dat ik een lui oog heb
schrijft mij een bril voor en jaren later
ontdekt een andere oogarts dat mijn rechteroog
net zο slecht is als mijn eerste oogarts
ik val nog steeds maar minder vaak dan voorheen
bij het oplopen van trappen
het instappen van treinen en trams
en het oversteken van straten
het linkeroog moet afgeplakt
οm het andere te activeren
ik ben nu tien en vind dat ik voor lul loop
met de zwarte zuignap aan de binnenkant van mijn
brillenglas
die mijn goede oog en mijzelf
hermetisch afsluit van de buitenwereld
de koppen van de krant moet ik elke dag een uur lang
hardop voorlezen
aan mijn ouders, de werkster,
de naaister, de buren, mijn zus οf een logé
omdat de jongens op straat mij anders zeerover noemen
heb ik de zuignap van mijn bril gehaald
op de hoek van onze straat tegen etenstijd
plak ik het rubber met spuug op z'n plek
wegens gebrek aan medewerking van de patiënt
is de therapie ορ niets uitgelopen
mijn rechteroog werkt voor twintig procent
is nuttig voor het bepalen van scherpte / diepte
helpt bij het autorijden en het inschatten
van de rondingen der dames
verder is het een zinloos attribuut
een halve blinde ben ik
een hele cycloop
Hans Wap
Uit: Hans Wap De laatste lemming, Varik, De Weideblik, 2008
ill. uit dezelfde bundel van de beeldend kunstenaar-dichter H. Wap
Gordijn
HASSAN NADJMI
Je ventilator is stuk -
Hoe beweeg je je handen zonder wind?
Is al dit zwijgen op het open plein?
Is al deze arrogantie voor één tunnel?
Misschien is je geest gesloten!
Oh, laat de deur open
Kijk diep door het gordijn van het raam.
Wat heeft de vis dorst!
Hoelang zal je alleen blijven onder de brug!
© Hassan Nadjmi
Uit: Onbereikbare Liefde - tweetalige bloemlezing van Arabische dichtkunst (red. Ibrahim Cohen, Ronald Kon en Abderazak Sbaïti), Amsterdam, El Hizjra, 1995
Geen lied, geen vluchtplan
OPDAT
Vannacht sneden ze mijn benen
juist op het kniegewricht af, het deed niet veel pijn.
Wegens ruimtegebrek werd ik overdag buiten gezet.
Het is prettig om buiten te zitten
in de eerste sneeuw als de grote lichte kristallen
neerkomen op je mouw, hoe ze daar blijven hangen
alsof ze zich thuis voelen bij je, bezoek dat van geen
weggaan wil weten. Dat ik daarvan het niet-
smelten zou zien, de traagte; oneindigheid die
ligt op je jas en niet zingt,
niet vliegt, geen Trooster verkondigt,
niets opruimt, geen kozijnen schildert, heggen
niet snoeit, parket niet lakt, nooit afwast en
dat allemaal zonder een woord; dat ik, die altijd
alles wil, zou weten hoe het is
om tussenin te zijn, geen lied, geen vluchtplan,
geen troost want geen gebrek, even rafelig en
kwaadschiks bij je vandaan maar zonder steeds
op te staan, ervandoor te gaan, zonder een
teen te bewegen. Daarom waren mijn benen
doormidden gesneden.
© Eva Gerlach
Uit: Eva Gerlach Situaties. Amsterdam/Antwerpen, De Arbeiderspers, 2006
Straf
DE PESTZUIL (fragment)
In de weilanden bij Juliánov
gingen we vaak liggen tegen de avond,
als de stad in de schemering zonk
en in de zijarm van de rivier
de kikkers begonnen te klagen.
Eens kwam er een jonge zigeunerin bij zitten.
Haar bloesje was halfopen
en ze las ons de hand.
Tegen Halas zei ze:
Je haalt de vijftig niet
Tegen Artus Cerník:
Jij wordt net iets ouder.
Ik wilde mijn toekomst niet horen,
ik was bang.
Ze greep mijn hand
en riep kwaad uit:
Jou wacht een lang leven!
Dat was haar wraak.
Dat was mijn straf.
© Jaroslav Seifert
- uit het Tsjechisch vertaald door Jana Beranová -
Uit: Jaroslav Seifert En vaarwel! Weesp, Agathon, 1985 (2e dr.)
maandag 29 maart 2010
Een soort accordeon
DE RIBBEN ZIJN VAN HET GERAAMTE
De ribben zijn van het geraamte
het mooiste onderdeel, ze doen
aan vleugels denken of een soort
accordeon waar leven in- en uitgaat
je ziet ze beter
na de hongersnood of in het massagraf
het zijn de rimpels in het zand
als de zee zich heeft teruggetrokken
het zijn de breekbaarste takken
van de bomen die in open vrachtwagens
worden weggevoerd
© Miriam Van hee
Uit: Miriam Van hee Reisgeld, Amsterdam, De Bezige Bij, 1992
zondag 28 maart 2010
Een olifant met twee blauwe leeuwen
MASKER
Ik kijk naar een film over het carnaval van Venetië
waar reusachtige poppen
geluidloos schaterlachen
en een jongedame te mooi voor mij een
inwoner van een plaatsje in het Noorden
schrijlings een ichtyosaurus berijdt.
Opgravingen in mijn land tonen kleine zwarte
met gips dichtgeplakte hoofden wrede glimlachen
maar ook bij ons draait de bonte mallemolen
en het meisje met de zwarte kousen lonkt
een olifant twee blauwe leeuwen met rode tong
en vangt een trouwring uit de lucht.
Onze lichamen zijn weerbarstig en niet geneigd tot rouwen
onze verhemelten proeven de liefde
herschik de papieren linten en kransen
buig voorover: heup tegen heup
je dijen zijn vol leven
kom laten we vluchten.
Tadeusz Różewicz (1946)
- uit het Pools vertaald door Karol Lesman -
Uit: Tadeusz Różewicz De rest is zwijgen, een keuze uit de gedichten 1946-2002 - vert. en red. Karol Lesman. Breda, De Geus, 2003
zaterdag 27 maart 2010
Een eind terug, met Bob
VERS
Gauw tevreden zijn is een gave,
maar ver kom je er niet mee.
En dat is maar goed ook,
want als je ver komt
moet je een heel eind teruglopen.
Bob den Uyl (1930-1992)
- affiche, gedrukt ter gelegenheid van de Boekenmarkt in Amsterdam (1968)
Vandaag verschenen:
Fraaie vergezichten die onze reis vergallen - een wandeling door Rotterdam aan de hand van Bob den Uyl (red. Mark van Leeuwen en Ivar Schute, Rotterdam, uitg. Douane, maart 2010).
Volgens de uitgever telt Den Uyl "talloze fans" die buiten de Maasstad wonen "maar die niks te beroerd zijn om de wandelschoenen aan te trekken en in de voetsporen te treden van de grote, sombere Rotterdamse romantische realist".
Ter gelegenheid van de publicatie van het letterkundig wandelwerkje verscheen ook bijgaand bijzonder bierviltje. Met praktische wenken van de overleden schrijver-dichter, die zelf horecabezoek - om het eens mild uit te drukken - zeker niet schuwde.

Pas jaren nadat Den Uyl was overleden kreeg de naam "bob" een tweede betekenis, aldus de dichter-jurist-stadspoliticus Manuel Kneepkens vanmiddag tijdens de boekpresentatie in het Rotterdamse drank- en eetuitgiftelokaal Loos. "Die van Bewust Onbeschonken Bestuurder, Bob zou er zeker mee hebben willen thuiskomen, sterker nog: de fietser Den Uyl zou om deze nieuwe voornaam zelf hartelijk gelachen hebben."
Kneepkens onthulde - posthuum - nog een akkefietje dat de schrijver die nu geëerd wordt met een literaire wandelroute in zijn geboortestad tijdens de jaren tachtig had overgehouden aan een belletristische boottocht over de Duitse Rijn. In Mainz, waar de literaire voordrachtswerkzaamheden op welkome wijze waren onderbroken, restte kort voor terugkeer naar de boot nog betaling van een drankrekening.
Kneepkens: "Collega Harry ('de Olympiër') Mulisch, die niet alleen gold als de leider van de Amsterdamse schrijversgroep maar van de ganse Nederlandse delegatie, vond het van een overdreven gastvrijheid getuigen als hij de nota in zijn eentje zou voldoen. Dus hij deelde de rekening van 300 D-mark door vijf, ieder moest zijn deel lappen. Daartegen protesteerde heftig Bob den Uyl: 'Ik heb lang niet zo veel gedronken als al die anderen.' Waarop Mulisch als delegatievoorzitter met een andere, elegantere verdeelsleutel kwam: dan houden wij Bob vrij en krijg ik van ieder van jullie dus geen 60 maar 75 Mark."
Den Uyl, een Rotterdamse volksjongen die opkeek tegen de 'grote' Mulisch, riep buiten het restaurant verbaasd: "Híj heeft voor mij betaald!!"
Aan de vooravond van het beladen voetbalbekerduel Feyenoord-Ajax voelde de dichter Kneepkens de stemming onder de aanwezige boekenliefhebbers in lokaal Loos feilloos aan: "Daarmee was dus meteen de eerste overwinning van nul-tien op Amsterdam binnen."
Er klonk opgelucht applaus.
vrijdag 26 maart 2010
Lakens
VOORAVONDLIED
De kippen pikten nog op straat. De oude
kapiteinsvrouw
zat op de drempel met haar kleinste kleinkind
geborgen tussen haar knieën.
Een jongen sleurde met een mand. De huizen
slordig naast elkaar bij avondval; hun
oude koffers,
ijzeren bedden, tafels, prenten. Een
grammofoon
kraste vermoeid uit een gesloten kamer. En lakens
ontvouwden met vierkant omhaal hun klein verhaal.
De zee was niet te horen.
Een grote, ongeziene hand verhief de stoelen
twee handbreed boven de aarde. Hoe zou de mens
kunnen leven
zonder poëzie?
Yánnis Rítsos
Uit: Yánnis Rítsos Romiosýni en andere gedichten.
Kortrijk (B.)/Ithaca-Altea (Sp.), Point Editions Int. nr. 69,tweetalige uitgave Grieks-Nederlands, 2005
- vertaling: Guido Demoen -
Brood
Ach
er komen
wel weer bloemen.
Heb je ooit
zoveel honger gehad
als nu?
Als er weer bloemen komen
zal het brood zijn.
Dan komen alle dromen
terug.
Boze dromen
van honger
zullen weer terugkomen.
Er komen weer bloemen
van lente
en angst voor de winter.
© Jan Arends
Uit: Jan Arends Vrijgezel op kamers (herz. en uitgebr. editie), Amsterdam, De Bezige Bij, 2003
donderdag 25 maart 2010
Poederdoos
HET ONVERKRIJGBARE
(Die Onverkrygbare)
Ik kοοp een rok van crèpe-de-chine
met vingers οp de schrijfmachien
Met goeie spijs en vlotte drank
heb je tien vrienden aan een hand
Met verzen over graf en stof
koop ik mezelf een rantsoen lοf
Ik mag je hart het mijne noemen
met pοeierdοοs en warme zoenen
O kreeg ik maar met geld en spel
de wijzer die de uren telt!
© Ingrid Jonker
Uit: Ingrid Jonker Ik herhaal je - vert. Gerrit Komrij, met een nawoord door Henk van Woerden - Amsterdam, Podium, 2000.
woensdag 24 maart 2010
Onoorbaar vlees
Naast alles ligt alles. Naast Pad
ligt platte Pad, naast het voedsel het vormsel,
ook hier bij zijn zachtleerse lichaam dat ik bedien
met de vlieg in mijn oog, de vlieg in mijn keel, ik
wil hem ook wel zo. Zijn splijtoog zijn stormwang
stikzak schrompelbuik. Tenslotte ben ik het
(wie dan ook) die hem opruimt,
nagels slaat in zijn ontplofte onoorbare vlees.
Soldaat kom terug naar de modder, kruip in mijn bloed.
Niet makkelijk loslaten. Niet
haasten naar de verlossing.
EVA GERLACH
Gedicht 5 uit de afdeling Pad tussenbeide, in:
Eva Gerlach Situaties. Amsterdam/Antwerpen, De Arbeiderspers, 2006

