dinsdag 6 oktober 2009
Holtes
IK HERHAAL JE
(ek herhaal jou)
Ik herhaal je
zonder begin οf einde
herhaal ik jouw lichaam
De dag kent een smalle schaduw
en de nacht gele kruisen
het landschap is onaanzienlijk en
het mensdom een rij kaarsen
terwijl ik jou herhaal
met mijn borsten
die de holtes van jouw handen imiteren
EK HERHAAL JOU
Ek herhaal jou
sonder begin οf einde
herhaal ek jou liggaam
Die dag het 'n smal skadu
en die nag geel kruise
die landskap is sonder aansien en
die mense 'n ry kerse
terwyl ek jou herhaal
met my bοrste
wat die holtes van jou hande namaak
© Ingrid Jonker
Uit: Ingrid Jonker Ik herhaal je - vert. Gerrit Komrij, met een nawoord door Henk van Woerden - Amsterdam, Podium, 2000.
zondag 4 oktober 2009
Aan het raam (zwarte weg)
HET HUIS VAN DE SCHILDER
Iets verder dan het aardbeienpaadje
dat uitkwam οp de Zwarte Weg,
verder dan de brandnetels
langs datzelfde pad,
vlak bij het jachtgebied,
waar het groen vol rode beestjes zat
met zwarte stippen,
stond het huis van de schilder
hoog en steil
zodat ik zag wat ongenaakbaar was,
langs de weg van Heerlen
naar Kerkrade.
Daar hield hij huis
met tubes, kwasten en penselen
οp doeken zο groot
als een raam.
Of zou hij tekenen,
vroeg ik me af,
heel fijntjes tekenen
οp papier,
spichtige lijnen in een van de kamers
in een huis zο groot als een hoofd
als het denkt,
zich iets verbeeldt?
Met een takje schoof ik de
οnzelieveheersbeestjes
van waar ze licht vingen,
boven οp het blad,
van waar ze sliepen
aan de onderkant,
in een pot.
Rood en zwart en groen.
Thuis had mijn vader
van plankjes een hutje getimmerd
dat precies οp de vensterbank
paste.
Er zat een raampje in,
vijf bij vijf centimeter,
met stopverf vastgezet,
net echt.
Daar liet ik mijn beestjes wonen.
Ik legde wat groen in hun kamer
en zat met hen
aan het raam,
zij binnen,
ik buiten.
Ze hadden geen stoelen,
geen tafel, en waren
hun eigen schilderij
(voor mij),
hun zwarte buikjes naar
het licht gekeerd.
© Wiel Kusters
Uit: Wiel Kusters Zielverstand, Amsterdam, Em. Querido, 2007
Pinda's
DE OLIFANT
Hij stapt behoedzaam en ziet grijs van zorgen
dat hij geen muis of mier of mens vertrapt.
De rafelige oren vaal gelapt,
een slurf hangt uit, het slimme oog verborgen.
Als zak van Sinterklaas zou hij voldoen,
met in het rommelige vel cadeaus
zoals entreekaartjes voor circusshows,
veel pinda’s, boekensteunen, een klaroen.
Ik weet waarom ik hem zo mild benader.
Hij draagt me naar mijn jeugd terug toen vader
bij ’t olifantenperk dit vers begon:
Nu zal ik u iets wondermoois verhalen:
Heer olifant gaat aan het koffiemalen.
Hij deed het nooit, maar 'k wist dat hij het kon.
© Patty Scholten
Uit: Patty Scholten Het dagjesdier, Amsterdam, Atlas, 1995
vrijdag 2 oktober 2009
A.u.b. een krasje
DE LEGE LANDEN
Ik zit in de trein naar Utrecht
als ik mij plotseling afvraag:
waar is het wonder?
Want alles wat ik zie, bestaat zo ontzettend:
struikjes, koetjes, boerderijen,
er is geen speld tussen te krijgen.
Neem nu die haagbeuk:
die staat daar maar
aan de rand van een weiland.
Beetje groen zijn. Beetje groeien.
Het is allemaal zo van deze wereld!
Geef mij a.u.b. een wonder,
een heel klein krasje
in het diamant van de feiten,
een mirakeltje van niets,
er hoeft heus geen engel bij
of donderstem.
Al is het maar die haagbeuk
die op een mistige ochtend
een beetje is verschoven.
Dan weet ik genoeg.
© Alexis de Roode
Uit: Alexis de Roode Geef mij een wonder, Amsterdam,
Podium, 2005
Aan tafel - Kinderboekenweek

- klik op afbeelding voor grotere tekstletter -
Van 7 t/m 17 oktober as. is het Kinderboekenweek. Thema dit jaar: Aan tafel! – eten en snoepen in kinderboeken.
Bovenstaand gedicht van de maand van Poëzieplein. nl heet Boekje open van Ted van Lieshout. Het is afkomstig uit diens verzamelbundel Hou van mij (Amsterdam, uitgeverij Leopold, 2009), eerder gepubliceerd in: Van verdriet kun je grappige hoedjes vouwen (Leopold, 1986).
Van Lieshout ontving eerder dit jaar de Theo Thijssenprijs 2009 voor zijn hele oeuvre.
Deze tekening bij zijn gedicht is gemaakt door Tineke Weber.
Met dank aan www.Poëziepleinschiedam.web-log.nl
zondag 27 september 2009
Zonder schroeven
DE GEDICHTENMACHINE
In mijn hoofd ligt een gedichtenmachine
onophoudelijk op de loer.
Met zijn onzichtbare grijparm
pakt hij steeds en overal dingen weg.
De machine houdt niet van lawaai,
van ophakkers en acteurs al helemaal niet.
De machine houdt eigenlijk nergens van,
ja, van het stiekeme wegplukken zelf!
Van de oogwimper die knippert zonder benul,
van de lege toiletrol half in een vuilnisbak,
van de modderspatten op een verwaarloosde auto,
van alles wat blijft liggen in alle verhalen.
De machine is trots dat hij geen geluid geeft
en geen schroeven of bouten bevat.
Luidkeels ontkent hij dan ook machine te zijn.
Zolang hij niet wegvliegt en ik 'm oliën blijven mag,
sta ik die ontkenning liefdevol toe.
Hans van Willigenburg
Uit: Hans van Willigenburg Dichter aan de Maas Rotterdam, Uitgeverij Douane, 2009
donderdag 24 september 2009
Zwaai
AAN DE VOGEL
Ik zeg tegen de vogel:
ik vlieg ervandoor.
De vogel zwaait naar me
met de gebruiksaanwijzing.
© Ewa Lipska
Uit: Ewa Lipska Splinter - uit het Pools vertaald door Ad van Rijsewijk - Breda, De Geus, 2007
woensdag 23 september 2009
Roest
BOERIN IN IVIERS
Elke dag nog praat ze
met zijn grafsteen
op het kleine kerkhof aan de overkant
uitzicht over het dal
met het dunne riviertje
glinsterend als een spinnendraad in het Noord-Franse licht
sinds hij dood is
doet ze minder aan de tuin
eens haar trots
ze kreeg er nog een prijs voor
de senator kwam er voor over
helemaal uit Parijs
waar hij een appartement had
en een vriendin
het was vlak voor de verkiezingen
die hij won
de koeien zijn verkocht
de tractor staat te roesten in het hoge gras
het erf is netjes aan kant
en er is nog hout voor één winter
Remco Campert
Uit: Remco Campert Nieuwe herinneringen, Amsterdam, Bezige Bij, 2007
Voor de spiegel
VIII
Jij leest de krant. Het laatste nieuws stokoud. Je stem
Vult de kamer met grond. Εn niemand die uitkomst
brengt.
De dag van ijzer. Vierkant. Met stof in de hoeken. Je
lacht.
Εn zet je voor de spiegel οm je ogen οp te maken.
Ik strijk de aarde uit mijn haren.
© Násos Vayenás
Uit: Násos Vayenás Biografie en andere gedichten – vertal. uit het Grieks: Marko Fondse en Hero Hokwerda.
Amsterdam, Het Griekse Eiland, 1990.
VIII
Διαβάζεις έφημερίδα. Οί τελευταίες είδήσεις είναι πανάρ-
χαιες. `Η φωνή σου
Γεμίζει χώμα τό δωμάτιο. Δiν ύnάρχει νά βοηθήσει
xavείς.
'Η μέρα είναι σιδερένια. Τετράγωνη. Μi σxόνη στίς äxρες.
Γελάς
Καί xάθεσαι στόν καθρέφτη νά βάcΠεις τά μάτια σου.
'Εγώ βγάζω τό χώμα άπ' τά μαλλιά.
dinsdag 22 september 2009
Haltes
UIT DE TIJD
Ik rijd naar huis in de bellende leegte
Van de laatste tram. Het wordt mijn tijd.
Verlaten straten komen samen, gaan uiteen
Op steeds dezelfde, stroevende punten.
Ik zit in mijn ijzer, lees de haltes, steeds
Dezelfde, door het raam dat wie weerkaatst.
Ik zoen de koude naam op de achterkant
Van mijn adres, verscheur de enige brief.
Het maanwit heeft weer niets verklaard.
De nacht bezit geen grond om op te rusten.
Het is vroeg in de slapende stad.
Het is laat in mijn slapeloos leven.
© Leonard Nolens
Uit: Leonard Nolens Hart tegen hart. Gedichten 1975-1990. Amsterdam, Querido, 1994
maandag 21 september 2009
Schepnet
Vannacht reed je de kamer in, je droeg
een gele jurk, die liet je boezem bloot.
Ik zei 'Je bent verdomme twee jaar dood,
ga maar weer weg'; je stapte af en vroeg
'Ben ik je moeder niet, op wie je joeg
met je schepnet, je mond vol woorden, vroeg
en spade? Kom maar gauw op schoot.'
Ik klom en klom maar god, wat was je groot.
EVA GERLACH
Uit: Eva Gerlach Verder geen leed. Amsterdam, De Arbeiderspers, 1979.
Later ook opgenomen in: Eva Gerlach Voorlopig verblijf, gedichten 1979-1990, Amsterdam/Antwerpen, Arbeiderspers, 1999.
zondag 20 september 2009
Vierduizend
OP VERZOEK
Dat ik van je hou, dat wil ik dan
ook wel eens schrijven, nu je dat
zo vraagt. Want ik hou van je en
niet eens zo zelden, gezien de
vierduizend dagen en nachten.
Dat het lijkt of je nauwelijks
ouder geworden bent, dat
je soms nog ver weg kijkt als
was je verliefd, dat
je handen nog mooi zijn, verder
zou ik toch niet willen gaan.
Dat ik je wang soms zoek en niet
je mond.
© Anton Korteweg
Uit: Anton Korteweg Tussen twee stilten, Amsterdam, Meulenhoff, 1982
Uitgekookt
Het water begon zich te schamen
voor wat het was en altijd gedaan had.
Namens iedereen kwam een vis aan land
om een regeling te treffen.
De vis rechtte zijn rug:
"Mensen: drie wensen."
Het strand was leeg, alleen de schelpen
hadden de vorm van mutsen met oren eronder.
Het uitgekookte dier moest zijn lachen inhouden.
Ik kan beloven wat ik wil, dacht het.
Dit kost me geen stuiver. De geschiedenis is ja nog niet begonnen.
Ik moest maar eens gaan teruglopen door de branding.
Of zal ik hier nog wat blijven? Droog ben ik nu toch.
Het is wel heerlijk, die zeewind.
© Tonnus Oosterhoff
Uit: Tonnus Oosterhoff De ingeland, Amsterdam, De Bezige Bij, 1993
donderdag 17 september 2009
Hoe ze zat
ALLEEN
Hoe ze had gebladerd, uitgezocht,
de kast nagekeken, een lijstje gemaakt,
het haar achter haar oor
gestreken, in winkels in rijen wachtte
Hoe ze straks de tafel zou dekken, twee plaatsen,
de tijd opstookte met haar fornuis, haar handen
afveegde, haar schort aflegde, het zou later worden,
later dan ze wilde,
terwijl ze niets at maar zat
en zatter werd van wachten, nog altijd
En al is er nu iemand die wel komt
en wel eet, die haar glazen droogt
en terugzet waar ze horen
Stil zit ze daar – gebarsten
© Hanz Mirck
Uit: Hanz Mirck Wegsleepregeling van kracht, Amsterdam, Prometheus, 2006
- bundel bekroond met J.C. Bloem-poëzieprijs 2007 -
dinsdag 15 september 2009
Nooit een bericht
ZOUTKARAVAAN
Er is een zoutkaravaan verdwenen. Zoals een meisje
van veertien kan verdwijnen. Eeuwig
zijn ze doorgelopen, zijn de kamelen door het oog
gekropen. De berijders van de dieren waren
in hun verlangen naar zuiverheid verkleind
tot onmogelijk weerzien en tussen de zandkorrels
verloren geraakt. Dat althans in het oog
van de kamelen, want die voelden zich uitvergroot,
vergroeid tot schommelende sterrenschepen, tot hemel
vullende proporties; doorzichtig zijn ze opgestegen.
Hun adem van fluitgras bevroor tot melkwegen.
Een karavaan verdween, alleen het zout
stoof naar alle kanten, werd overal gevonden.
Zoals een meisje van veertien. Sokjes
met ronde-oren-beren, maar geboren
om te verdwijnen naar een nachtelijke hemel.
Nog nooit ongesteld, maar wel zwanger
van een wonder: zout, al dat zout.
Een kamer die nooit zal worden afgebouwd;
een weg naar school met afstapmogelijkheid;
een laatste trein, een onbedoeld station, het zout
van een oud shirt dat bij de schoenpoets lag.
Iedere dag komt de post, nooit een bericht;
een plots gezicht tussen de massa in een vreemde stad:
al die wonden, het fluitend ademen in een telefoon,
haar sterrenschip dat tegen de muren hangt.
© Tomas Lieske
Uit: Tomas Lieske Stripping en andere sterke verhalen - Amsterdam, Querido, 2002
zondag 13 september 2009
Weg met het kompas! (Kemp & Dickinson)
NACHTVERLANGEN
De heren torens hebben mij vannacht gegroet!
De maan vloog blank en breed. De lucht was goed,
als groen likeur groot over 't dal verzaamd.
Er klonk een ruime klank, ook klok genaamd.
De blauwe dijen van de huizen blonken.
De ronde borsten van de bruggen zonken.
Er zwol een naam uit iedere stratenvouw
mijn zoekende ogen langs. Die naam was: Vrouw!
Pierre Kemp
Wild Nights - Wild Nights!
Were I with thee
Wild nights should be
Our luxury!
Futile - the winds -
To a Heart in port -
Done with the Compass -
Done with the Chart!
Rowing in Eden -
Ah - the Sea!
Might I but moor - tonight -
In thee!
Emily Dickinson
Wilde nachten - wilde nachten!
Als ik met jou zou zijn -
Wilde nachten zouden zijn
Onze weelde!
Zinloos - de winden -
Aan een hart in de haven -
Weg met het kompas -
Weg met de kaart!
Op drift in het paradijs -
Ach, de zee!
Mocht ik maar ankeren -
vannacht -
Aan U!
EMILY DICKINSON
- vertaling Ellen de Zwart -
Uit: Henny Vrienten Zwaan kleef aan, Amsterdam, De Harmonie, 2009.
pp. 22-23, de combinatie Kemp/Dickinson
In deze bloemlezing zijn door Vrienten dichters uit verschillende tijden en landen bijelkaar gebracht. Hij verbindt de zwaan van García Lorca met die van Eva Gerlach, vergelijkt de steen van Drummond de Andrade en die van J.A. Dèr Mouw en de bommen van Paul Rodenko lijken te vallen bij Miroslav Holub.
Kemp (1886-1967), Nachtverlangen, oorspr. in P. Kemp Verzameld werk, deel I. Amsterdam, G.A. van Oorschot, 1976.
Dickinson (1830-1886, VS), Wild Nights!/Wilde nachten!, oorspr. in ... om voor jou te breken. Een keuze uit haar gedichten. Amsterdam,
Van der Velden, 1981.
Het laatste proeflokaal

EEN LEVER NA DE DOOD
als er een hiernamaals is hoe zal het heten
hemel, hel οf grand café en wat kan je er eten
paling, zalm οf kaviaar drank die helpt vergeten
dat de schroefdop de kurk vervangen heeft
geef mij een lever na de dood
vergeet het vage vuur en de fletse hemel
laat het hiernamaals een slijterij zijn
een proeflokaal waar 's morgens
nog voor het ontbijt in een plechtige stilte
de glazen tοt aan de rand worden afgevuld
Hans Wap
Uit: Hans Wap De laatste lemming, Varik, De Weideblik, 2008.
- ill. van beeldend kunstenaar-dichter Hans Wap, afkomstig uit bovenstaande bundel.
Aan de rand van een glas
FOTO
Voor Jan Eijkelboom
Op de foto de man.
Op de arm van de man zijn kind.
Misschien bomen. Een schaduw van wind
in het woelige haar van de man.
Het kind proeft aan de rand
van een glas waar het leven begint.
De man weet er alles al van:
het leven is niet onderin,
je moet omhoog ernaar toe.
En omdat in liefde geluk
niet geheel ondenkbaar is, moet
het glas nog lang niet stuk,
de man nog lang niet moe.
En dat is hij ook niet, hoor. Hoe
veel licht ook de rimpels aanraakt
in zijn gezicht - je vindt
in zijn ogen oneindig het kind.
© Willem van Toorn
Uit: Willem van Toorn Gulliver en andere gedichten. Amsterdam, Querido, 1985.
Balkje
TETONA
'De vrouw die met deze last door het leven moet
trad wel op, maar wenste niet herkend te worden.'
(een zwart balkje voor de ogen)
Maar hoe zou je haar na een voorstelling, ook al
verbergt ze zich lezend achter een boek,
niet herkennen uit duizenden?
Een zwart balkje voor wat
wel gezien, maar niet getoond mag worden?
Hoe zou je haar schier onmogelijke last
niet herkennen, zelfs als je
haar nog nooit had ontmoet?
Het balkje als symbool?
Waar trad ze op?
© Gerrit Krol
Tetona is Spaans voor 'vrouw met grote borsten'.
Uit: Gerrit Krol De industrie geneest alle leed - Verzamelde gedichten. Amsterdam/Antwerpen, Em. Querido, 2009.
- oorspr. uit de cyclus De Nieuwe Natuur in: 't Komt allemaal goed (Querido, 2005).
zaterdag 12 september 2009
Niet met hartstocht
VLUCHT
Onze liefde was niet anders
ze vluchtte keerde weer en bracht ons
een neergeslagen ooglid heel ver weg
een versteende glimlach, verloren
in het ochtendgras
een vreemde schelp die onze ziel
hardnekkig trachtte te verklaren.
Niets anders was onze liefde zij tastte
voorzichtig tussen de dingen rond ons
om te verklaren waarom we niet willen sterven
met zoveel hartstocht.
Als wij door lendenen omklemd werden, andere nekken
met alle kracht omhelsden,
onze adem mengden met de adem
van die mens,
als wij de ogen sloten, was zij niet anders
alleen dat grondeloos verlangen vast te houden
bij de vlucht.
© Yórgos Seféris
Uit: Yórgos Seféris Op de wijze van Y.S. en andere gedichten - vert. Hans Warren & Mario Molegraaf, Amsterdam, Bert Bakker, 1992.
Seféris (1900-1971, Griekenland) ontving in 1963 de Nobelprijs voor Literatuur