Hakken

PEGASUS


Ik heb mij plotseling bedacht
al weet ik niet waarom. Ik jaag
de trappen af
omlaag
omlaag

Op straat
heb ik mijn draai verloren
en raak ik buiten adem van zijn naam.

Ik sta te zwaaien naar een verre man
en zoek de woorden om hem te herroepen.

Dan keer ik op mijn schreden terug
en tel de gaten die mijn hakken
als paardehoeven in ’t plaveisel sloegen.



© Catharina Blaauwendraad





Uit: Catharina Blaauwendraad Niet ik beheers de taal, Haarlem, uitg. Holland, (nieuwe) Windroosreeks, 2004

Vanilla Skim Latte

– Menigten drommen pakken samen.
Een schervenglinstering belet elk zaaien van
de dubio dignitatis, iets wat je echter al wist.
Dan maar in conclaaf met de libido die niet
onzijdig worden wil. Je slaat op haar met een
plastic zak, waarin je voor de gelegenheid je
hoofd verborgen hebt. Daarna bestel je koel
en loslippig een Grande Sugar Free Alpacino
Vanilla Skim Latte. De strijders beleggen weer
een vergadering. Hopelijk zijn er broodjes bij,
per halfuur verzorgd opgetast door de bonden.
Jean heeft een lange snor, zijn schoonmoeder
is homo. Het is de vraag wat je in hen voor een
maat ziet. Daartoe maak je de passeerbeweging
met bal. Er is een ongenoemd blijvende iemand
die nu eenmaal zijn dagelijkse Porsche moet.
Gun dat, gun dat, goal. Niet elke eend is een
citroen. Laat dat nu, wolkenkind, en ga eindelijk
verticaal klasseren. Zaad is gewoon dik bloed
zonder factoren, weet je nog. Voor het kielgat.
Je opent een tube componentenlijm bij het
reglement van internen, terwijl je glas knaagt –


© Marc Kregting


Uit: Marc Kregting Zoem! Evoluties. Amsterdam, Wereldbibliotheek, 2009

Uitgewist

MATHNAWI-GEDICHTEN



In de nacht van jouw ogen.
Geen licht geneest me, behalve de lamp van mijn lichaam.

Met welk been dans ik met je?
En alle naaj-fluiten zijn stom in mijn lichaam.

Waarom wellen de woorden op?
Waarom welt het zwijgen op... hoe wis ik dat uit uit mijn lichaam!

Alles wordt in mij uitgewist als ik word uitgewist.
Niets blijft na het uitwissen van mijn lichaam over
... ...
... ...
behalve:
mijn lichaam.


© Hassan Nadjmi


Uit: Onbereikbare Liefde - tweetalige bloemlezing van Arabische dichtkunst (red. Ibrahim Cohen, Ronald Kon en Abderazak Sbaïti), Amsterdam, El Hizjra, 1995

Voor als ze komen

POËZIE


Eergisteren was het oorlog
gisteren ook
en nog altijd in mijn heden
dat niet alleen van mij is

geld sluipt rond over de wereld
betaalt zichzelf met oorlog

oorlog mag zijn naam niet dragen
noemt zichzelf defensie

poëzie is het struikgewas
waarin ik me verberg
als de soldaten komen
in hun gierende tanks


© Remco Campert


Uit: Remco Campert Een oud geluid Amsterdam/Rotterdam, De Bezige Bij-Poetry International
- Gedichtendagbundel 2011, (thema "Nacht"), verschenen ter gelegenheid van de XIIe Gedichtendag, 27 januari 2011

Vrijwillig

EEN JAS


Ik maakte van mijn lied een jas
met manchetten en met kragen
van legenden en van sagen,
en alles precies pas.

Tot de dwazen hem grepen
en hem in ’t openbaar droegen
als hadden ze hem gemaakt.

Al scheurden ze hem aan repen,
ik liep met het grootste genoegen
vrijwillig naakt.



© W.B.Yeats





- vertaling uit het Engels: Jaap Blom -


Muurgedicht in Leiden sinds 1995, Lange Mare 31-33

Haperend

OUDERDOM

Ik oefen als een jonge vogel op de rand
van ’t nest, dat ik verlaten moet
in kleine haperende vluchten
en sper mijn snavel.

© Vasalis

Uit: M.Vasalis Verzamelde gedichten Amsterdam, Van Oorschot, 2006

Franse kaas

MATERIALIST


Vandaag heb ik de flessen van drie weken geleden,
je laatste verjaardagsfeestje, weggebracht.
Op de stoep zijn er per ongeluk of expres
een stuk of zes kapotgegaan. Ik heb geveegd. Ik was toch
aan het boenen, dingen voor je aan het netjes maken.
Ik heb de kast met foto's aangewezen, die gaan
met je ouders mee. Er is nog Franse kaas die je
te veel had ingekocht, die vind ik vies, maar de vla
is bijna op. Wat ik met de sleutel moet dat weet ik niet.

© Vrouwkje Tuinman

Uit: Vrouwkje Tuinman Wat ik met de sleutel moet Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 2011

Twijfelaar

DICHTER GROET 'S MORGENS DE DINGEN


Dag kruk, dag zeikerds, dag café,
hé fiets, ha slot, ga nou eens open,
juist. Zeg voorwiel, blijf eens recht,
o handen hou dat stuur nou vast,

dag schots en scheve sterrenbeelden,
vlieg toch niet zo snel voorbij,
dag harde koude kinderhoofdjes
blauwgroen in mijn ribbenkast -

ha die voordeur, leeg portiek,
hoi trap, daar kom ik, stommel stommel,
antwoordapparaat vol ruis,
we zijn weer thuis. Dag twijfelaar,

wat ben je koud en leeg
zo zonder haar.


© Ingmar Heytze




Uit: Ingmar Heytze Alle goeds, Amsterdam, Podium, 2001

Mijn brood

Ik heb u geschonden

om u te helen

ik sloeg u wonden

om mijn brood

met u te delen

om u te dichten

sloeg ik u lek

ik uw dichter

 - Paul Rodenko (1920-1976)

Taal

De taal van de dichter is die van de gemeenschap,

welke die ook moge zijn

- Octavio Paz

Bij twijfel

WAAROM SCHRIJF IK



Ik schrijf omdat ik wil schrijven
dat ik gelukkig ben.

Op een dag zal het zover zijn
en zal ik schrijven -
met mijn tong tussen het puntje van mijn tanden,
en met rode oren en rode wangen;
ik ben gelukkig.

Als ik daarna ooit nog twijfel
en meen dat ik verdrietig ben of de wanhoop nabij
of zelfs reddeloos verloren,
kan ik altijd opzoeken wat ik werkelijk ben:
gelukkig.



© Toon Tellegen



Uit: Toon Tellegen Gewone gedichten, Amsterdam, Querido, 1998

Vooruitgang

De tijd kan vooruitgaan, de wetenschappen, de filosofie en het openbare leven zich vervolmaken en veranderen - maar de poëzie blijft waar ze is.

Aleksandr Poeshkin

In kasten (XIIe Dag van het Gedicht)

In de kerken en ziekenhuizen

zag ik zuilen van licht en vingernagels van staal

en ik hield stand want ik greep de handen van mijn moeder vast.

  

Nu

leg ik crêpe en onderhuidse injectienaalden weg:

ik zoek de handen van mijn moeder in de kasten vol schaduw.

© Antonio Gamoneda



- vertaling: Bart Vonck -


Uit: Antonio Gamoneda (1931, Spanje) Brandend verlies, Leuven, Uitgeverij P, 2009.
Ook opgenomen in: Half engel half mens - 100 moedergedichten uit de wereldliteratuur, 
bloemlezing door Koen Stassijns en Ivo van Strijtem, Tielt (B.), Lannoo, 2010

Zolder

Poëzie is voor mij het verhaal
Dat men mij vroeger vertelde
Van een man die op zijn zolder
een vliegtuig van beton gebouwd had
En trots tegen iedereen zei
Dat het wel kon vliegen
Maar niet door het dakraam kon


© Rien Vroegindeweij



Uit: Rien Vroegindeweij Een vliegtuig van beton Amsterdam, De Bezige Bij, 1973

Hoge hoed

WERKTAFEL



Iedere morgen knispert moed
iedere morgen trek ik het rolluik op
schakel mijn antwoordapparaat in
slijp potloden van de supermarkt
en zet mijn bokkepruik op

het begint met contramine
elk woord mort op de schroothoop
alles is toch al gezegd?

muisstil wachten in mijn chaos
blocnotes, fopneuzen, rouwkaarten, plakband
koffiedik, scheermesjes, boeken over Zenboeddhisme
cassettes met Miles Davis, Mussolini, Erik Satie
zoemende wespetailles, pendules die luid
slaan, smeltkroezen en 1 hoge hoed

listig ontstaat een gedicht



© Jaap Harten



Uit: Jaap Harten Wie beweegt er nog in het mausoleum? Amsterdam, Contact, 1993 (2e dr.)

Dictaat aan Dante

DE MUZE



Wanneer ik 's avonds wacht of zij zal komen,
Dan hangt het leven, lijkt het, aan een draad.
Wat maal ik nog om roem, jeugd, vrijheidsdromen
Als zij met haar schalmei daar voor mij staat.

Daar is ze. Met haar sluier teruggeslagen,
Kijkt ze mij aan met onverholen blik.
'Was jij het die aan Dante,' zal ik vragen
'De Hel dicteerde?' 'Ja,' is 't antwoord. 'Ik'.



© Anna Achmatova




- uit het Russisch vertaald door Margriet Berg en Marja Wiebes -


Uit: Het zesde zintuig - gedichten van Anna Achmátova, Nikolaj Goemiljov en Osip Mandelstam. Leiden, Plantage, 1997.


MUZA

Kogda ja noč'ju ždu ee prixoda,
Žizn', kažetsja, visit na voloske.
Cto pocesti, cto junost', cto svoboda
Pred miloj gost'ej s dudockoj v ruke.

I vot vošla. Otkinuv pokryvalo,
Vnimatel'no vzgljanula na menja.
Ej govorju: "Ty l' Dantu diktovala
Stranicy Ada?" Otvecaet: "Ja".


- Anna Achmatova

Bewaar mij

INERTIE



Het moet gezegd.

Hier, met al mijn plichtsgevoel, mijn achterste
Vastgeroest in een versleten keukenstoel,
Hier laat ik mijn gezichtsverlies geruisloos
Als een zwarte keisteen door je handen rollen
Ginder. Ik krijg ons niet uit mijn bek.

Gooi mij niet weg.

Bewaar me. Stuur me mijn adres. Gooi me terug.
En kom ik niet als vroeger uit de tweelingster
Van je handen gevallen, dan ben ik zestig jaar
Een gitten dondersteen geruisloos ingeslagen hier
In een versleten keukenstoel.

Ik moet gezegd.



© Leonard Nolens



Uit: Leonard Nolens Een fractie van een kus Rotterdam/Amsterdam, Poetry International/Querido, Gedichtendag 2007 

Matrijzen

Matilda is mooi.

Ze schuift aan tafel

als een kat, geeft een lik

van haar lijf om

jaloers op te zijn.

Ik zou mijn handen willen kneden

om haar heen tot de matrijzen

van haar lichaam en het mijne

herscheppen naar haar beeld. IJdel,

ik bleef een beeld en zag haar

wegglippen met mijn adem.

Wees dan zoals de

meisjes van het museum

voor mij. Voor mijn part

zit je de hele tijd onbeweeglijk

met je rug naar mij toe, maar

wees dan toch met je rug

een belofte voor mij, voor gauw

of voor later, wie weet

een leugentje om bestwil maar

wees dat dan toch voor mij.

© Jo Govaerts

Gedicht van Jo Govaerts in De Brakke Hond, 8ste jaargang, Antwerpen 1991

Afstand

MIDDAGHITTE (2)
[ZEΣTO MEΣHMEPI]



Middaghitte
Je laat onopgemerkt voorbijgaan
Dingen die zonder jou
Wereldschokkend zouden lijken.
Ik liep er vlak langs. Ging weg. Op reis.
Ver weg dezelfde stad in.
Verwijderde mij van wat ik graag
ontmoeten wilde.
Gewikkeld in de bruine mandorla van smog.
Met mijn geest vol frisse vleselijkheid
Die niets wenste te begrijpen.
Het is de afstand die ontmoetingen brengt.
En een mens bemint altijd
Wat hij het minste begrijpt.
Want wat hij begrijpt is
Is minder dan de mens.
En het minnen niet waard.



© Yánnis Patilis

- uit het Grieks vertaald door Hero Hokwerda -


Uit: Aanslag op het zwijgen - zes Griekse dichters (op Poetry International, Rotterdam)
Groningen, Chimaira Publishing, 2002

Vers wrak

DE POOLSE KLUSSER




Als ik 's ochtends naar de lucht kijk
en op mistige dagen de omgeleide
vliegtuigen hoor denk ik aan
de dag dat

de paarden rondjes renden rond
een vers wrak in het weiland
van mijn ouders.

Mooi was dat om te zien –
een dampend wrak en
de paarden daar

omheen als vrolijke kleuters
op een schoolplein.



© Wim Brands



Uit: Wim Brands Neem me mee, zei de hond Amsterdam, Nieuw Amsterdam, 2010