Verbaasd

BURGER KING



Was er een tijd dat ik hier boven stond,
mijn mond vol Proust en Bloem, mij hoor je niet,
niet meer. Wat heeft het nog voor zin om in
een taal te denken die geen tanden heeft?
Ik sta alleen. Mijn woorden zijn naar god.

Dus slof ik door de leeszaal van de straat
en blader maar wat door de Burger King,
gewoon, omdat ik leef, omdat ik hopeloos
eenvoudig eet en straks vanzelf vertrek.
- Als deze wanhoop ons Walhalla is,

als hier het ware leven staat te lezen,
mij best, ik zag genoeg. In dit verhaal
betaal je met jezelf, niet eens bedroefd,
eerder verbaasd dat alles wat zo laag
en lelijk is zo sterk en stevig staat.



© Menno Wigman


Uit: Menno Wigman De droefenis van copyrettes, Amsterdam, Prometheus, 2009

Zakdoeken

LICHTEN



In het water
In mijn stilte bij jou
in het vuur dat ons verenigt
drijf ik
alleen jij roept me, misschien

. . . . . . . . . . . . . .
Een vogel gaat de groene tijd in
als een snaar
een lichtflits in de ogen, een geheim
een kus neigt naar de regenboog
de regen duurt voort

In de straten zijn mijn vrienden niet
in de huizen ver uiteen
zijn geen lichten
in het hart klopt de verloren hartslag weer
maar jij werpt zakdoeken naar wie weggaat
ochtendlicht zorgt voor de rest



© Al-Saddiq Al-Raddi



Gedicht van Al-Saddiq Al-Raddi (Soedan), uit het Arabisch vertaald door Kees Nijland en Assad Jaber.

In: Thirteen ways of looking at a blackbird / Dertien manieren om naar een merel te kijken - opening van het 41ste Poetry International Festival, Rotterdam juni 2010

Plakkertje

ANSICHTKAART


Terug van vakantie vlooi ik door de post.
Er is een ansichtkaart van mijn moeder.
Sinds de dood van mijn vader

gaat ze elke zomer naar het buitenland.
De Jura, dit jaar. Dat ligt tegen
de Spaanse grens,

had ze gezegd. Ik beaamde dat.
Ik spreek haar niet meer
tegen.

Ik bekijk de kaart. Op de voorkant
een dorp in de bergen.
Op de achterkant

mijn adres en een plakkertje waarop ze
een paar woorden heeft getikt
al voor ze vertrok.

Ik zie haar aan de keukentafel zitten,
achter de oude typemachine.
Een beetje bevreesd:

het buitenland blijft het buitenland.
Alles O.K. hier. Ma.


© Wim Brands


Uit: Wim Brands Ruimtevaart, Amsterdam, Nieuw Amsterdam, 2005

Dit doen

JIJ, DE STILTE


ik heb al geprobeerd te doen alsof
je weer hier bent. ik dek de tafel voor twee,
schuif de stoel voor me wat naar achteren,
luister en knik.

ik hoor je een grap vertellen.
je lacht en ik lach mee, niets mooier
dan uitbundige tranen.

dit doen is als zoenen
op het venster. het koude glas,
dat je eerst schrikken,
dan walgen doet.



© Sylvie Marie



Uit: Sylvie Marie Toen je me ten huwelijk vroeg, Antwerpen/Amsterdam, Vrijdag-Podium, 2011

Uitzicht

VRIENDIN VAN ÉÉN NACHT



Het was onbereikbaar.
Maar voor iederen die dat óók vond, trok ze tijd
uit, en haar bloesje en de spelden uit d'r haar.

Ze had velours geribde rode lippen om je erover heen te praten
en schaars-paarse om er nadien over te zwijgen,
en lange vingers om je lang en langzaam tot zich toe te laten,

het was bijna gewijd:
hijgen werd heel ver adem
halen, voorbij de grenzen van de tijd.

En de wanhoop nadien had iets van lekker samen.
Uitzicht op leegte, maar
met gordijntjes voor de ramen.


© Herman de Coninck



Uit: Herman de Coninck Geef me nu eindelijk wat ik altijd al had - de mooiste gedichten (bloemlezing), gekozen en ingeleid door Kristien Hemmerechts.
Amsterdam/Antwerpen, De Arbeiderspers, 2009

Weggedraaid

DE LAATSTE WOORDEN VAN MIJN ENGELSE GROOTMOEDER



Er stonden een paar vuile borden
en een glas melk
naast haar op een tafeltje
bij het zurige, slordige bed -

Gerimpeld en vrijwel blind
lag ze te snurken
schrok wakker om met kwade stem
iets te eten te willen

Geef me wat te eten -
Ze hongeren me uit -
Ik voel me prima - Ik ga niet
naar het ziekenhuis. Nee, nee, nee

Geef me iets te eten!
Kom, ik breng je
naar het ziekenhuis, zei ik,
en als je weer beter bent

kun je doen wat je wilt.
Ze glimlachte, Ja
eerst kun jij doen wat je wilt
dan mag ik doen wat ik wil -

Au, au, au! schreeuwde ze
toen de ziekenbroeders haar
op de brancard tilden
Noemen jullie dat

het iemand naar de zin maken?
Heel helder was ze toen.
Och jullie denken knap te zijn,
jullie jongelui,

zei ze, maar ik zeg je
helemaal niks weten jullie.
Toen vertrokken we.
Onderweg

kwamen we langs een lange rij
iepen. Ze keek er eens even naar
door het raampje
van de ambulance en zei,

Wat zijn dat daar
voor wazig uitziende dingen?
Bomen? Nou, die ben ik zat
en draaide haar hoofd weg.



© William Carlos Williams



- vertaling uit het Engels: Huub Beurskens -



Uit: William Carlos Williams (1883-1963, VS) Even dit, Amsterdam, Meulenhoff, 2006

Hij komt toch niet (2)

Te elfder ure, "om persoonlijke redenen", heeft dichter Remco Campert zijn inhaaloptreden komende zondag op het Rotterdamse Dunya vandaag alsnog moeten afzeggen.
Campert wordt tijdens Poetry Park, het letterenprogramma van het 34ste Dunyafestival in het stadspark bij de Euromast, vervangen door schrijver Marcel Möring.
De aftrap van Dunya, dat af wil van het imago van traditioneel wereldmuziekfeest ten gunste van een meer 'trendy muziekfestival', is zondagmiddag om 13.00 uur.
Romanschrijver Möring, wiens nieuwe boek Louteringsberg net uit is, zal onder de Euromast voorlezen uit zijn tot nog toe enige dichtbundel Reinigingsadvies (2008).

Daaruit alvast het titelgedicht:


REINIGINGSADVIES


Vergeet mij was mij uit je kleren kam je haren onthaar je kam
schrob de hoeken van de badkamer met een tandenborstel
borstel je kleren laat de kranen lopen gooi chloor
in de toiletten zeem de ramen haal wattenstaafjes door je oren
snuit je neus en reinig je nagels borstel het huis stofzuig waar ik was.


Voor meer poëzie van Marcel Möring, die ooit begon met het schrijven van gedichten maar ze tot enkele jaren geleden zelden publiceerde, klik door naar:

http://rotterdampoetrylakes.blogspot.com/2009/05/schouders.html

Hij komt!

Eind januari jl.-  kort voor Gedichtendag - gemist, door een onfortuinlijke val van de trap in zijn woonhuis waarbij hij een schouder brak... maar inmiddels weer volledig hersteld, Remco Campert. Het indertijd afgelaste aftreden, waarbij de bijna 82-jarige dichter in een volle Paradijskerk moedig werd vervangen door Moustafa Stitou in gezelschap van Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr, gaat komende zondag alsnog door! Mede door inspanning van de onvolprezen Rotterdamse boekhandel v/h Van Gennep.

Campert's inhaalgeste voor de lezers - een voordracht in het park bij de Euromast zondagavond - maakt deel uit van het Dunya Festival, de jaarlijkse opmaat naar Poetry International (in de Rotterdamse Schouwburg, van 14 - 19 juni as.)

Slippenkleed

DUIZEND EN EEN NACHT



Zij kwam en droeg een wa melkwit en -zacht
en hare oogen waren ingevangen
in mijmering, de rozen harer wangen
zegenden Hem, Die ze had voortgebracht.
En ik: gij gaat voorbij en ziet mij niet,
terwijl dat ik mij geef in uwe handen
als het gewillig lam der offerande,
dat zelf zijn gorgel aan den slachter biedt.
En zij: laat af van spreken en geniet
des Scheppers gave in stilte van bezit;
wit is mijn lijf en wit is mijn gewaad,
wit mijn gezicht en wit mijn levensdraad
en dit is wit op wit en wit op wit.


Zij kwam en droeg een stroomend vlammenkleed
rood als haar hoogmoed zonder mededoogen
en ik riep uit verwonderd en bewogen:
gij, die u blanker dan het maanlicht weet,
hoe durft gij komen met een wangenpracht,
waarop de druppels onzes harten tronen,
en met het trots satijn der anemonen!
En zij: de morgen leende eerst zijn dracht,
nu werd de middagzon mijn bondgenoot;
rood zijn mijn wangen, rood het bloedsatijn,
rood is mijn mond, rood de gedronken wijn
en dit is rood op rood en rood op rood.


Zij kwam en droeg nachtzwart een slippenkleed
en sloeg haar oogen afwaarts van mijn schande
en ik: ziet gij dan niet, hoe mijn vijanden
uitbundig zijn over mijn diepste leed?
O nu besef ik al mij wanhoopssmart!
Zwart zijn uw ogen en zwart zijn uw haren
zwart is uw kleed, zwart zijn mijn levensjaren
en dit is zwart op zwart en zwart op zwart.




© J.H. Leopold



Uit: J.H. Leopold Verzameld Werk dl. I (verzen) - bezorgd door P. N. van Eyck,
Rotterdam-Amsterdam, Brusse/G.A. van Oorschot, 1967

Zonder ogen

LANDSCHAP


Vaak kijk ik uit mijn ogen naar het landschap,
de velden en de paden langs de bossen,
de kleine hoeven en de kleine weiden;
vaak loop ik met mijn voeten door de schemer
en kan het landschap aan mijn oren horen
en voel het rustig liggen in mijn lichaam.
En eenmaal kende ik het als mezelve-
Dat was toen ’s avonds, tussen enkle sterren,
ik zonder ogen in het donker rondging
en plotseling mijn ziel veranderd voelde
in een onwerelds en onmeetlijk landschap


© Leo Herberghs


In: Bert Voeten (samenst.) Erts, een bloemlezing uit de poëzie van heden - public. voor o.a. literatuuronderricht op middelbare scholen. Amsterdam, J. G . Strengholt, 1955

Vrij laat

PARADOXAAL

Hij houdt van vlees. Zoals 's avonds vrij laat
in bed. Hand in hand liggen. Flitsen, beelden,
lichten in het donker op. De misdeelden
verblijven lang met vingers zonder daad.

Hij houdt van haar. Het grijze leger gaat
de overwinning halen, maar hij streelt de
lieve lengte. Wel is waar: hij verdeelt de
aandacht anders, maar met gelijke maat.

Hij wil haar vasthouden door de nacht heen,
zoals een echtpaar slapend werd verrast
door lava en zij waren niet verast,
opgravers ontdekten hen: samen één.

Die hij ben ik. Geen omheinde enclave
is ons kerkhof, liefste, levend begraven.


© Lenze L. Bouwers


In: De Revisor, nr. 4/augustus 1988

Zo schoon niet

Het is niet waar dat dit het zonlicht is,
Gij zijt het.
Dit is ook niet de wind die over 't water blauwt,
Die is zo zacht niet,
Gij zijt het.
Dit is ook de aarde niet, de hemel niet,
Zo schoon zijn die niet, Gij zijt het.





© Herman Gorter


Uit: Herman Gorter Verzen Amsterdam, Atheneum Polak & Van Gennep, 1987

Mens

VOORUITGANG



Beuken en linden zijn wij geweest -
de wind kwam toen in ons zingen.
Paarden en herten waren wij
die sprongen in de wind en draafden.
Sinds wij mensen werden
die leerden te vliegen
is de laatste hoop
ooit vogels te worden
vervlogen.


© A.Roland Holst

Uit: A.Roland Holst (1888-1976) Verzamelde gedichten,
Den Haag-Bussum,  Bert Bakker/C.A.J. van Dishoeck, 1971 

Handen

Zo hel scheen de maan;
wij durfden elkaars handen
nauwelijks vasthouden.


- Yoshino




Als met een gebed,
werpen zij liefdesbrieven
in brievenbussen.

- Eiichi




Zo beeldschoon was zij,
alsof ze was geboren
zonder haar ouders.


- anoniem



Drie haiku's uit:
 J. van Tooren Japans Gedicht - de mooiste haiku, senryū en tanka, Amsterdam, Meulenhoff, 1985

Waanzinnige dag

Alleen in een loopgraaf ben ik aarden woorden.
Zo bang was ik, waarom sliep iedereen?
Het stofsneeuwde en in de grond

van mijn hart groef ik mij in.
Een vreemd tot de tanden gewapend ongeluk
schoot genadeloos mijn grenzen stuk.

Iets verderop kroop iemand overeind
en plaste hard een einde aan de nacht.
Een hand zocht diep in mijn broekzak,

ik dacht aan een naakte vriendin en elke
waarzinnige dag stierf in mijn handpalm een vogel.
Ik merkte hoe moe het landschap was, een oud beest,

een steen, op zoek naar het graf waarbij
hij zich neerleggen kan, alleen in zijn loopgraaf,
mens in een krakende jas.


© Ivo van Strijtem


Uit: Ivo van Strijtem Een rode sjaal, Amsterdam/Antwerpen, Atlas,1998

Duitschers

HEIL


Zoek met kiespijn nooit uw heil
bij God noch bij Diens Zoon
want zo Zij al tot ingrijpen ge-
neigd zijn zal Hun eerste vraag
aan u toch zijn of u particulier
verzekerd bent of van het fonds?

Heil haalde je uit Duitschland
met bakken tegelijk
De Duitschers hadden heil genoeg
al was het aan de prijs
Soms kon je ook in Oostenrijk
voor heil nog wel terecht
maar als je óók nog kiespijn had
stuurden ze je weg

De heilstoestand in Duitsland
is niet meer wattie was
Het hakenkruis biedt hedenthans
bij kiespijn geen soelaas
Zoek daarom voor eigen heil
de bijstand van een arts
al zallie minder grondig zijn
dan die van de SS


© Jules Deelder


Uit: J. A. Deelder Ruisch, gedichten. (volgens titelpagina) Rotterdam, De Bezige Bij, 2011

De luiken

BESTEMMING


Toen we het dorp binnenreden stuitten we op
een samenloop naar oude gewoonten: er was
een leeg huis en de deur stond wijdopen.

De mannen van het dorp sjouwden een kast het huis in.
De mannen van het dorp krasten een tafel het huis in. 
De mannen van het dorp sleepten een bed het huis in.

En de vrouwen van het dorp droegen 
schalen en borden en glazen en iets om
het bed bewoonbaar te maken het huis in.

Toen duwden de mannen een zoon naarbinnen.
Leer het vuur te stoken, zeiden zij,
leer het vuur te doven, zeiden zij,
wij sluiten de luiken.

Toen duwden de vrouwen een dochter naarbinnen.
Leer het warm te hebben, zeiden zij,
leer het koud te hebben, zeiden zij,
wij barricaderen de deur. 



© Hester Knibbe


Uit: Hester Knibbe Het hebben van schaduw, Amsterdam/Antwerpen, de Arbeiderspers, april 2011

Pindasnoer

STRAF


Het wil mij maar aan niets ontbreken.
Vrouw, pen en fiets lopen gesmeerd.
Al zittend stijg ik almaar hoger.
Wat deed ik allemaal verkeerd?


*


TOT OVERMAAT



De zonnebloem werd zwart, de schommel rot.
Het pindasnoer is leeg, het gras vertrapt.
De kamperfoelie is kapot gewaaid.
En jij? Jij werd er ook niet mooier op. 


*


IK NIET


Biesheuvel lezen. Binnen handbereik
port en sigaren. Naast me het getik
van breinaalden. Vlokje en Borre spinnen.
Wie er ook ongelukkig is - niet ik.



© Anton Korteweg



Drie korte verzen uit:
Anton Korteweg Voor mannen is 't niet erg - veertig jaar dichterschap in veertig kwatrijnen, Amsterdam, Meulenhoff, 2011 

De overval (1)

Extra editie van dagblad Het Volk, 10 mei 1940

Luister luister naar mijn stem

die als de stoomfluit van een

trein om aandacht schreeuwt die je

wil vragen hoe je heet hoe

oud je bent en of je 's nachts

wel waakt en als je huilt zijn je

ogen soms van chocola

Ik heb je niet verzonnen

denk ik overal zie ik

je naam maar het kaartje

voor je grote reis is voor

altijd zoek je foto is

verdwenen ik zoek vergeefs

je stem je blik je geur

De oorlog is voorbij er

waren vliegtuigen

en soldaten die in

auto's door de straten

reden spelen we dieffie

met verlos verstoppertje

of is het al te laat

We plakken kranten voor

de ramen 's avonds moet

het donker zijn er gaat

een zanger door de straat

ik doe mijn ogen dicht want

welke vogel wil niet

hoger zingen dan hij vliegt

Alles is zoals het was

mijn vader zet zijn scheermes

aan mijn moeder schenkt de

koffie hij heeft zijn zwarte

kleren aan gaat lopend naar

zijn werk wie er dood zijn

horen wij vanavond

© Guus Luijters

(fragm.) Uit: Guus Luijters Sterrenlied - ter herinnering aan Sientje Abram (1931-1942),

Amsterdam, uitgeverij Nieuw Amsterdam, april/mei 2011

Papier

WRAAK



Ik sta geregistreerd. Geboorte, plaats, tijd.
Ik sta voor zowat één kilo papier:
geboorteakte, militie, verhuizen van daar naar hier,
politieke sympathieën, vakbondsaangehorigheid.

Daarom ben ik op zoek naar een plek op de grens van drie naties.
Daar wil ik dan sterven.
Want ik wil met mijn dood op z'n minst het plezier bederven
van een stuk of twintig administraties.



© Herman de Coninck



Uit: Herman de Coninck Geef me nu eindelijk wat ik altijd al had - de mooiste gedichten (bloemlezing), gekozen en ingeleid door Kristien Hemmerechts.
Amsterdam/Antwerpen, De Arbeiderspers, 2009